Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Het Antropoceen

Vorige week maandag 7 juni ontving de Nederlandse Nobelprijswinnar Paul Jozef Crutzen een laurea honoris causa in de Milieuwetenschappen aan de Universiteit Ca’ Foscari van Venetië. De dag daarop hield hij een lezing voor het publiek over het Antropoceen. Het Antropoceen wordt door sommigen gelijkgesteld aan het Holoceen ofwel de periode van zo’n 10.000 jaar geleden tot nu, de periode waarin de mens met de landbouw en veeteelt begon. Paul Crutzen definieert het Antropoceen daarentegen als de periode waarin de mens invloed kreeg op het ecosysteem en de atmosfeer. Hij stelt daarbij het begin rond de industrialisatie en neemt daarvoor het symbolische jaartal 1784, de datum waarop James Watt de stoommachine patenteerde.

Tijdens zijn lezing kwam er allereerst een reeks grafieken voorbij over alle waarden die

greenhousegases
Van internet: broeikasgassen

gestegen zijn sinds de industrialisatie, waaronder natuurlijk (vooral gedurende de laatste eeuw), de toename van veeteelt, de transformatie van het landoppervlak en de toename van de wereldbevolking. Ook de uitsterving van soorten neemt toe in deze periode. Maar de belangrijkste waarden die een gevolg zijn van de menselijke activiteiten, zijn de stijgingen in de uitstoot van CO2, SO2, N2Oen CH4. Al deze gassen produceren het broeikaseffect. Een discussie over het wel of niet bestaan van klimaatverandering komt gewoonweg niet aan de orde, het is helaas een feit. De wetenschapper maakt zich al decennia druk over de bestrijding van de broeikasgassen. Hij vertelt dat de CO2-uitstoot drastisch teruggebracht moet worden naar nul. Als dit niet mogelijk blijkt te zijn dan zal er SO2 in de stratosfeer geïnjecteerd moeten worden. Dit SO2 blijft op deze hoogte langer aanwezig dan in de troposfeer bijvoorbeeld. Het heeft daar een albedo-effect zoals men kon waarnemen na de vulkaanuitbarsting van Mount Pinatubo in 1991, die een afkoeling van 0,5°C gedurende een jaar veroorzaakte.
Het SO2 wordt met chemische en natuurkundige processen omgevormd tot sulfaat dat in de stratosfeer kleine deeltjes vormt die het zonlicht terugkaatsen. Het sulfaat zou door

ozonlaag
Van internet: ozonlaag

verbranding van S2 en H2S met ballonnen en kannonnen  in de stratosfeer geïnjecteerd kunnen worden. Dit hele ingrijpen zou onder andere een verzuring van land en zee veroorzaken. De voorkeur blijft daarom uitgaan naar een drastische vermindering van de CO2-uitstoot.

Paul Crutzen benadrukt ook dat een van de grote problemen die dankzij de determinatie van wetenschappers opgelost lijkt te zijn, het gat in de ozonlaag is. Allereerst de ontdekking van het gat door Joe Farman en het daaopvolgende verbod op gebruik van CFK’s (chloorfluorkoolstofverbindingen) hebben ervoor gezorgd dat dit gat binnen zo’n vijftig tot honderd jaar weer dicht zal gaan.

Zie ook artikel van P.J. Crutzen (Pdf)

26 Reacties op “Het Antropoceen

  1. antoinette duijsters juni 15, 2010 om 15:05

    De hoogmoed van de mens, ik denk dat elk ingrijpen de situatie alleen gaat verslechteren.
    De invloed van de mens begint al veel eerder minstens 20.000 jaar geleden begaan de aarde al de lijden onder invloed van de mens.

  2. maria-dolores juni 15, 2010 om 16:03

    Dat de door het begin van de industrialisering veroorzaakte nadelige invloed op de planeet de laatste 150 jaar ineens onevenredig veel groter is geworden (ik weet het niet meer precies, verhonderdvoudigd of nog meer…), dat is ondertussen algemeen bekend… aan de andere kant wil bijna iedereen welvaart, rijkdom en steeds veel spullen kunnen kopen.

  3. Pierra juni 15, 2010 om 19:04

    @Antoinette, of de invloed van de mens toen al zo belangrijk was denk ik niet.
    @maria-dolores, ja de hebzucht viert hoogtij, maar zelfs hoor je nu al geluiden van mensen in Amerika die hun SUV gaan inleveren (als reactie op de olievlek eigenlijk).
    Nu de mens zo’n grote invloed heeft moet hij ook zelf de zaken weer op orde brengen.

  4. antoinette duijsters juni 15, 2010 om 19:08

    Pierra, ze zijn toen of iets later begonnen met het uitroeien van dieren en oorlog voeren.

  5. Pierra juni 15, 2010 om 19:18

    @Antoinette, ik weet alleen dat ze jaagden en leefden van wat ze vonden aan fruit en graan, maar of je dat uitroeien moet noemen weet ik niet. Ik vind eigenlijk van niet. Ook dieren jagen en kunnen theoretisch een andere soort uitroeien.

  6. antoinette duijsters juni 15, 2010 om 19:32

    Pierra, op een bepaald moment is de mens begonnen met hele kudes af te slachten, men joeg ze bv over een rotswand heen. Er was toen een verspilling, de verspilling die blijkbaar diep in de mens zit. We hebben onze hersens maar beperkt gebruikt. Wel om technische vooruitgang te boeken en ook wat kunst en cultuur. Maar niet om onze dierlijke instinkten en hormonen te temmen.

  7. Pierra juni 15, 2010 om 19:44

    @Antoinette, dat er verspilling was kan heel goed zijn. Jouw voorbeeld geeft dat wel aan en daar is het ook allemaal mee begonnen. Maar of dit toen al invloed had op de globale problemen die we nu kennen is moeilijk te stellen, al komt het uit dezelfde (slechte) redenering voort.
    Ik denk dat Crutzen het heeft over de problemen op mondiaal/globaal niveau waar we allemaal onder lijden.

  8. meneer_opinie juni 15, 2010 om 20:16

    Ik heb al eens een blog geschreven over de mythe dat natuurvolkeren in evenwicht met de natuur zouden leven. Het is een mythe. In Zuidamerika eten de nog bestaande natuurvolken elk jar naar schatting 60 miljoen grote zoogdieren (tapirs, apen, luiaarden etc.) op.
    Maar aan de andere kant zijn die gemeenschappen vaak zo klein dat ze lokaal uitsterven veroorzaken, vervolgens wegtrekken vanwege voedselgebrek, waarna het gebied zich weer herstelt. Dat laatste lukt tegenwoordig niet meer zo goed omdat er zo verschrikkelijk veel mensen rond lopen.

  9. antoinette duijsters juni 15, 2010 om 20:21

    Meneer opinie, helemaal eens. In evenwicht met de natuur leven is voor de mens heel moeilijk. Dat heeft mede te maken met de snelle voortplanting.

  10. P.H.M. van de Kletersteeg juni 15, 2010 om 22:06

    Is leuk, maar nauwelijks interessant dat het ozon gat weer dicht gaat.
    Stel dat het NIET zou dichtgaan, dan zou de natuur wel zorgen voor mutaties waarop het geen onvloed heeft
    Welk deel van de mensheid dat zou behelzen is van geen belang voor de natuur.
    alleen voor ons.
    maar voor de loop der dingen niet

  11. Pierra juni 15, 2010 om 22:17

    @meneer_opinie, ik zou je blog graag lezen. Misschien heb je een linkje?
    @Antoinette, je zou inderdaad zeggen dat de mens niet in evenwicht met de natuur kan leven.
    @PHM, toch wel belangrijk wat er met ons mensen gebeurt lijkt me. Deze UV-straling is slecht voor zowel planten als dieren dus dat zou een desastrues effect hebben op het leven op de planeet. Het eerste leven kon zich pas ontwikkelen toen er bescherming tegen UV-straling was.

  12. iris kijkt juni 15, 2010 om 23:14

    Tijdje geleden las ik ergens dat het ontstaan van de ijstijd of iets in die trant te maken kon hebben gehad met het uitroeien van heel veel grote zoogdieren door de jacht op het Amerikaanse continent.( beetje de bel horen luiden etc…)

  13. Pierra juni 15, 2010 om 23:27

    @Iris kijkt, misschien bedoel je dat verhaal van de Beringstraat die in de ijstijd begaanbaar werd. Maar of de mens die daar naar Noord-Amerika overstak ook dieren uitroeide weet ik niet.

  14. Pierra juni 15, 2010 om 23:37

    @meneer_opinie, heb het gelezen, een mooi verhaal. Ook de conclusie dat we nu in de westerse wereld meer om de natuur geven dan vroegere of oudere culturen is zeker waar.
    Ik zet de link er nog maar een keer bij: http://www.vkblog.nl/bericht/257481/Natuurvolken_en_Vrouwen_ecologisch_goed_bezig%3F

  15. Jim Hasenaar juni 15, 2010 om 23:45

    Daar komt niets van terecht.
    Maar we moeten dit schrijven wel serieus nemen.

  16. tsjok45 juni 15, 2010 om 23:48

    "De mythe dat natuurvolkeren in evenwicht met de natuur zouden leven. "
    Wat heeft ook de natuur-mens niet allemaal uitgeroeid ;
    de amerikaanse megafauna ?http://www.mnsu.edu/emuseum/prehistory/hunters/
    de australische megafauna ?http://www.abc.net.au/science/features/megafauna/
    En het bleef niet bij (drijfjacht) om aan eten te geraken voor en door de mens :
    Een paar voorbeelden :
    De Dodo werd om de sport neergeknuppeld want (was) oneetbaar /ongenietbaar
    Die vogel was trouwens tam ( ="dom" meenden zijn slachters )
    Hetzelfde gold voor de Noordelijke Grote Alk
    De oeros
    De amerikaanse bizon en het europese Wisent ontsnapten nog tijdig aan een droevig lot
    Maar vele anderen leggen( bijna geruiseloos ) het loodje en in toenemende mate ….
    Heelwat planten , dieren (en zelfs andere mensen-rassen–> tasmaniers / misschien zijn de neanderthalers opgeëten ? ) zijn uitgeroeid omdat ze onkruid , concurenten , of lastposten waren ….
    een voorbeeld ; de buidelwolf ( thylacine )
    Zelfs tegenwoordig worden er nog ( met uitsterven bedreigde soorten ) dieren gestroopt / afgemaakt en sommige van hun onderdelen vermalen tot alternatieve bijgelovige huismiddeltjes en potentie verhogende middeltjes in groezelige "volksapotheekjes ",sjamaan en afrikaanse toverdoctors handeltjes …. ( voorbeelden : de indische en de afrikaanse neushoorns , , de klauwen en de penis van de siberische tijger, de gal van de zwarte lippenbeer )
    Net zoals babies worden dood verkracht omdat ze als "maagd" een goed tovenaars- medicijn zouden zijn tegen "aids "
    In de zoo van Antwerpen hing lange tijd in de afdeling der primaten een grote spiegel met vergulde lijst =
    Het borde erbij luide :
    "Hier ziet u een vertegenwoordfiger van het grootste en gemeenste roofdier dat deze planeet ooit heeft gekend "

  17. Pierra juni 16, 2010 om 00:12

    @Jim, het lijkt erop dat deze maatregelen nodig zullen zijn, ook al is het een hele gevaarlijke ingreep.
    @tsjok45, dank voor de verhelderende links, waarvan de eerste wel een erg gemeen roofdier beschrijft. Daar zijn andere dieren niet toe in staat.

  18. P.H.M. van de Kletersteeg juni 16, 2010 om 08:51

    Ik weet dat UV belangrijk is voor het voortbestaan van de mens
    Maar het wordt gebracht als zijnde van belang voor het voortbestaan van de natuur; en dat is onzinnig
    met of zonder mens, de natuur past zich wel aan en overleeft altijd, hoe dan ook

  19. P.H.M. van de Kletersteeg juni 16, 2010 om 14:08

    het valt mij overgens op dat mensen die praten over "natuur" bedoelen mensen in de natuurlijke ongeving of natuur gerelateerd aan belang van mensen.
    Voor het voortbestaan van het leven zelf zijn de mensen van geen belang

  20. Gus Bolden juni 17, 2010 om 00:52

    Lees ik net vandaag dat de nieuwe aanplant van bomen in het Amazone gebied tegenstrijdig gaat werken, vanwege enorme bosbranden en daardoor CO2 uitstoot.
    Het wordt echt tijd voor kernenergie, to my opinion.
    Gas en olie, het raakt een keer op. Dat is een feit.
    Ander nieuwtje en dat is off topic; in Afghanistan zit er voor een biljoen miljard dollar aan mineralen in de bodem. In 1 klap 1 van de rijkste landen. Dat wisten jullie natuurlijk wel, maar of de Afghanen er wel bij zullen varen, ik vraag me af.

  21. Pierra juni 17, 2010 om 12:56

    @Gus, ik lees net een artikel dat er zoveel shale gas (leisteengas?) beschikbaar is en dat we zowel in Azie, Europa als de VS daar 100 jaar mee vooruit kunnen. Dat zou geweldig zijn. Het is ook een relatief weinig vervuilend brandstof.
    Over Afghanistan, daar had ik nog niets over gehoord, maar zal de krant gaan bekijken.

  22. BarbaraJansma juni 18, 2010 om 17:35

    Hoi Pierra, dank je voor de verwijzing hierheen. Ik heb niet alle reacties gelezen, en ben ook niet erg onderlegd in deze materie, maar ik denk, weet eigenlijk wel zeker, dat iedere soort een onbedwingbare neiging heeft zich vol te proppen, en dat ‘pas op de plaats maken’ niet echt de natuurlijke staat is van wie dan ook. Konijnen in Australië, zeg maar. Het zal een enorme opgave voor ons zijn, ons te leren gedragen. Gelukkig hebben we op sociaal gebied wel allerlei remmingen ingebouwd, en misschien op nog meer fronten, dus daar zouden we gebruik van kunnen maken. Alweer, interesant!

  23. Pierra juni 18, 2010 om 17:49

    @Barbara, zoals meneer_opinie in zijn blog zegt (zie link) hebben we nog nooit zoveel om de natuur gegeven als nu. Dus er is inderdaad wel degelijk vooruitgang.
    p.s. heb je mooie blog gezien met prachtig gedicht van Ramsey Nasr. (Over Gaza laat ik me niet uit…)

  24. BarbaraJansma juni 18, 2010 om 18:00

    Ik ga onmiddelijk meneer_opinie’s blog bekijken. Dank voor je compliment, en (heel begrijpelijk, no hard feelings wat mij betreft, ik heb aan beide kanten familie, zit er mentaal tussenin maar op veilige fysieke afstand, dat dan weer wel. Ik probeer vaak dubbele ladingen in te lassen, maar dat lukt niet altijd).

Praat mee en laat hier uw reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

Jonas Bruyneel

Literatuur/Journalistiek/Muziek

mjusicamanti.wordpress.com/

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più

Microplastics

INTERREG MICRO PROJECT

Scientia Salon

Philosophy, Science, and all interesting things in between

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Vita da simbionte

perché collaborare è talvolta meglio che combattere

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

The Public House for Science...

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

the aphid room

All about aphids... not simply bugs|

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

%d bloggers op de volgende wijze: