Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Tag archief: wespen

Vijgen en Wespen

Een recente studie toont aan dat de vijgen wesp zich binnen 48 uur over 160 km kan verplaatsen. Veel vogels en andere dieren zijn afhankelijk van de vijg als voedsel. Het is daarom belangrijk dat de vijg zich in de tropische regenwouden staande houdt. Door de versnippering van de wouden als gevolg van kapping en landbouw, komen de vijgenbomen verder uit elkaar te staan, maar omdat ze voor bevruchting van deze snelreizende wesp afhankelijk zijn, kunnen ze toch goed overleven.

De vijgen wesp (fam. Agaonidae) is een klassiek voorbeeld van co-evolutie. De vijg en de

emerging wasps
Van internet: uitvliegende vrouwtjeswespen

wesp zouden niet zonder elkaar kunnen bestaan. De relatie is zo nauw dat deze ook wel verplicht mutualisme genoemd wordt. De vijgenbloem is eigenlijk een bolletje (een syconium; hier kun je wat foto’s zien.) Het bevruchtte vrouwtje, dat vol met stuifmeel zit van een andere vijg, gaat door een gaatje van de holle bloem naar binnnen, waar zich de vrouwelijke bloemen bevinden. Deze bloemen worden met stuifmeel bevrucht en ze laat eitjes achter in de zaadknoppen. Dan sterft ze. Wanneer de eitjes uitkomen doen de larven zich te goed aan het groeiende zaad. Vervolgens ontpoppen de larven zich in volwassen wespen. De mannetjes paren met de vrouwtjes, terwijl deze nog zich nog in het cocon bevinden. Daarna kruipen de vrouwtjes de inmiddels rijpe vrucht uit waarbij ze pollen verzamelen van deze vijg. De mannetjes sterven, ze hebben immers geen vleugels. De vrouwtjes leven slechts 48 uur en binnen die tijd moeten ze een andere vijgenboom zien te vinden en bevruchten.

vijgen
uit eigen archief: vijgenboom in de tuin (juni 2008)

Nu zijn deze wespen eigenlijk niet zo’n goede vliegers. Ze laten zich bij het uitvliegen opnemen door een luchtkolom en transporteren door de wind. Zodra ze een vijgenboom ruiken laten ze zich zakken tot dichtbij de grond en zoeken de bloemen op. De onderzoekers richtten zich op de Afrikaanse vijg (ficus sycomorus), die bevrucht wordt door de wesp ceratosolen arabicus, en volgden de bevruchting van 79 vijgenbomen over een smalle landstrook van 250 km. Het DNA van de bomen en van hun zaad werd getest. Zo konden ze de kruisbestoven zaden onderscheiden en ook de afstand bepalen waarover de wespen gevlogen hadden. De kortste afstand was 14 km en de langste 164 km.

De wespen zijn bijzonder klein. Dat zal ook wel de reden zijn dat ze door de wind getransporteerd kunnen worden. Het doet denken aan de verspreiding van pollen door de wind. Maar de wesp zorgt ervoor dat er maar weinig pollen geproduceerd hoeft te worden, dat dan ook nog eens precies op de juiste plant terecht komt. Tussen de knapperige pitjes van de vijg zitten heel wat wespenlijkjes, smakelijk eten!

In het korte filmpje hieronder licht David Attenborough de levenscyclus van de vijgenwesp toe:

Bron: ScienceDaily, Wikipedia

Advertenties

Vakantiedrukte

Blijkbaar zomerreces ook in de nieuwsberichten. Vandaar een bericht over onze achtertuin. Op dit rustige platteland is het een enorme drukte van voedselvergarende en bestuivende wespen, bijen, vlinders en hommels. Allereerst zag ik de kolibrivlinder laat op de avond voor de bloemen van Lantana zweven.

kolibirvlinder1

kolibrivlinder2

Maar de volgende dag zag ik (dezelfde?) vlinder s’middags ook voor de bloemen van de vlinderstruik hangen. Hier las ik dat deze kolibrivlinder een zuidelijke soort is die ook naar Nederland kan migreren waar hij zich dan reproduceert, maar de winter niet overleeft. Hij is s’avonds actief maar kan ook in de namiddag gezien worden.

kolibrivlinder3
kolibrivlinder

Verder waren er veel hommels en bijen in de hibiscus te zien en te horen. Ze zaten vol met stuifmeel, een lust voor het oog.

hommel
bij

Uiteindelijk waren er ook heel veel wespen of bijen (?) te zien op de Coreopsis (meisjesogen). Zijn zakken zijn gevuld met stuifmeel.

bijwesp

Deze laatste foto is nabij Bologna in de bossen genomen. Geen idee wat voor vlinder dit is, maar hij heeft iets weg van de St. Jacobsvlinder van Ramirezi.

stippelvlinder

Alle foto’s zijn genomen met een eenvoudig ‘lach en ik schiet’-digitaal cameraatje en met Adobe Photoshop-geknutsel heb ik geprobeerd er iets redelijks van te maken.

Footnotes to Plato

because all (Western) philosophy consists of a series of footnotes to Plato

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

Jonas Bruyneel

Literatuur/Journalistiek/Muziek

mjusicamanti.wordpress.com/

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più

Microplastics

INTERREG MICRO PROJECT

Scientia Salon

An archived blog about science & philosophy, by Massimo Pigliucci

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Vita da simbionte

perché collaborare è talvolta meglio che combattere

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

The Public House for Science...

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

the aphid room

All about aphids... not simply bugs|

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

%d bloggers liken dit: