Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Tag archief: uitsterving

Wetenschappers en mediahypes

De snelheid waarmee soorten uitsterven door verlies van hun habitat, wordt volgens onderzoekers van de Universiteit van Guangzhou, China overschat. Voor het bepalen van deze snelheid wordt een methode gehanteerd die niet accuraat zou zijn. Dit nieuws verspreidde zich vliegensvlug over de wereld. De sceptici ten aanzien van het uitstervingsprobleem konden zeggen: ‘Zie je nu wel, we hadden gelijk, het valt allemaal wel mee.’

SAR

Een voorbeeld van een soort/area curve. Door de curve naar links te volgen kan men aflezen welk verlies van habitat gepaard gaat met welk verlies aan soortent.

De meest gebruikte indirecte methode bestaat uit het schatten van de snelheid van uitsterven door de soort/area-curve om te keren en terugwaarts te extrapoleren naar de kleinere area’s om het verwachte verlies van soorten te berekenen. Schattingen van uitstervingssnelheid die gebaseerd zijn op deze methode zijn bijna altijd hoger dan die werkelijk geobserveerd worden. Dit wordt ook wel het uitstervingsdebet genoemd. Hoeveel habitat moet er verloren gaan om elk individu van een bepaalde soort te doden? Dat habitat is volgens de curve veel groter dan strikt nodig. Laat je enkele individuen leven in een klein habitat, dan zijn ze weliswaar niet uitgestorven en heb je te maken met een uitstervingsdebet volgens de wetenschappelijke begrippen maar door hun lage aantal zullen ze mettertijd zeker uitsterven.

Naar aanleiding van dit artikel schreef Greg Laden een mooi blog en analyseerde het artikel van de onderzoekers nauwgezet. Het probleem is dat uitsterving volgens de definitie de verdwijning van het laatste individu van een soort betekent. Greg Laden beweert terecht dat een soort waarvan er nog slechts zo’n 50 exemplaren in leven zijn, heel waarschijnlijk uitsterft. Het is niet nodig te observeren of te berekenen dat het laatste individu uitsterft. Het is genoeg de populatie tot weinig individuen te reduceren en slecht geluk, ziekten of inteelt doen de rest. Op dezelfde wijze is het genoeg een klein stuk bos over te laten en te zien dat er nog steeds veel soorten in voorkomen. Maar het aantal individuen van elke soort zal zo klein zijn dat zij allemaal uit zullen sterven. Uitstervingscijfers worden dus NIET overschat.

Een blogger bij National Geographic had contact opgenomen met de auteurs van het ondertussen beroemd geworden artikel. Deze onderzoeker had veel spijt van de mediahype die rond hun artikel was ontstaan. Hij gaf aan dat zij alleen maar een technisch probleem rond de gebruikte methode wilden uitlichten. Toch vertelde dezelfde onderzoeker in interviews wel ronduit dat de meest gebruikte methodes te hoge uitstervingscijfers gaven. En dat is helaas de conclusie die bij de media en de beleidsmakers is blijven hangen.

Tot slot een prachtig filmpje van de meest noordoostelijk levende kat, de armoerluipaard, waarvan er nog maar 50 exemplaren in leven zijn. Deze kat leeft ook nog eens verspreid over ver uit elkaar gelegen gebieden, dus zijn de verschillende populaties nog kleiner. Op dit filmpje kunnen we ze nog in het wild zien weliswaar reeds met een zwaar gemoed.

De zesde massa-extinctie

Gisteren werd er bericht dat dit mooie fuutje uit Madagascar (Tachybaptus

Van internet: Tachybaptus rufolavatus

rufolavatus) uitgestorven is. Het werd al sinds 1999 niet meer waargenomen. In verband met het tegenwoordige uitsterven van vele dieren wordt gesproken over de zesde massa-extinctie. Een massa-extinctie heeft plaats wanneer er meer soorten verdwijnen dan dat erbij komen en wordt gekenmerkt door het verdwijnen van macroscopische levensvormen, zowel planten als dieren. De biodiversiteit daalt, ook wanneer de biomassa grotendeels gevormd wordt door micro-organismen.

In het kader van dit jaar van de biodiversiteit schreef ik eerder een serie berichten over koralen (Deel 1, 2, 3 en epiloog).  Gedurende de vijf massa-extincties uit de prehistorie zijn de koralen meerdere keren verdwenen, en pas na miljoenen jaren weer aangegroeid. De perioden zonder koralen worden ook wel rifgaten genoemd en hingen toen samen met een plotselinge stijging van CO2. Ook nu zien we een bedreiging voor de koraalriffen die slecht gedijen bij de hogere temperaturen en het snel gestegen CO2. De symbiose van de koralen met algen wordt verstoord; de koralen verbleken en sterven. Ook in dit verband wordt er gesproken van de zesde massa-extincitie.

mass extinctions of coral reefs
Van internet: de vijf benoemde verticale lijnen geven massa-extincties aan. De zwarte vierkantjes geven globale rifgaten aan en de baksteentjes staan voor uitbundige groei van koraalriffen.

Deze zesde massa-extinctie zou veroorzaakt worden door de mens; door de vernietiging van het natuurlijke habitat, de jacht, de verspreiding van exotische predatoren en ziekten en door klimaatverandering. In 2004 lag de uitsterving rond de 100 tot 1000 soorten per miljoen soorten per jaar. Een situatie die in de buurt komt van elk van de vijf voorgaande massa-extincties. In alle voorgaande extincties is in totaal zo’n 98% van de soorten uitgestorven. Uitsterving hoort blijkbaar bij evolutie.

biodiversiteit
Uit wikipedia

Er worden elk jaar veel nieuwe soorten ontdekt, (zie ook National Geographic van gisteren) maar er wordt gewaarschuwd dat dit geen nieuw geëvolueerde soorten zijn. Ze worden nu pas ontdekt door de mens en vormen dus geen tegenbalans voor de waargenomen uitgestorven diersoorten.
De International Union for Conservation of Nature (IUCN) bepaalt nu of het voor een soort die met uitsterven bedreigd is de moeite loont om die te beschermen. Het is een dilemma, want gaat het om een soort die al lang niet meer is waargenomen dan loopt men het risico geld te verkwisten dat anders besteed kan worden aan een andere bedreigde soort. Het is ook moeilijk om zeker te zijn dat een soort uitgestorven is. Het is voorgekomen dat soorten waarvan men al jaren dacht dat ze uitgestorven waren toch weer waargenomen werden, de zogenaamde Lazarus-soorten. Er wordt dan een afweging gemaakt tussen de kosten voor bescherming en de kosten van een exploratie van het habitat om de soort als uitgestorven te kunnen verklaren. Experts waarschuwen dat we de strijd om de bescherming van soorten aan het verliezen zijn.

Uit: CommonDreams.org, Guardian en Nature
Zie ook links onderaan deze pagina: Mass extinction underway.
TEDtalk: Brian Skerry reveals ocean’s glory and horror.

Footnotes to Plato

because all (Western) philosophy consists of a series of footnotes to Plato

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

mjusicamanti.wordpress.com/

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più - blog personale di Paolo Minucci

Scientia Salon

An archived blog about science & philosophy, by Massimo Pigliucci

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Why Evolution Is True

Why Evolution is True is a blog written by Jerry Coyne, centered on evolution and biology but also dealing with diverse topics like politics, culture, and cats.

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

A Public House for Science

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

Glaswerk

Ongepoetst en uit de hand

%d bloggers liken dit: