Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Tag archief: Ginkgo

Prehistorische mimicry van de Ginkgo

Kort geleden is er een fossiel van een insect ontdekt dat heel waarschijnlijk het blad imiteerde van de prehistorische Ginkgo Yimaia Capituliformis. Het insect is een inmiddels uitgestorven soort schorpioenvlieg met de naam Juracimbrophlebia ginkgofolia.

C: Fossiel van de uitgestorven schorpioenvlieg; E: Het blad van de uitgestorven Ginkgo

Ik bezit een kleine kwekerij van Ginkgo’s en alles wat deze prachtige levende fossielen betreft wekt mijn interesse. Het gaat in deze studie evenwel om een ander soort Ginkgo, een uitgestorven soort. Het fossiel van het insect, dat ook uitgestorven is en het blad van deze boom imiteert, is gevonden in 165 miljoen jaar oud gesteente in China en lijkt wat op de hedendaagse hangende schorpioenvliegen Bittacidea die gekenmerkt worden door twee paar vleugels. Ze moeten niet verward worden met de zogenaamde langpootmug. De schorpioenvlieg dankt zijn naam aan de schorpioenvormige mannelijke geslachtsorganen.
Wordt het insect in de context geplaatst met andere organismen uit die aardlagen dan komen de paleontologen tot de conclusie dat deze insecten de bladeren van de Ginkgo nabootsten. Het is de eerste keer dat men een dergelijke schorpioenvlieg aantreft die Ginkgo-bladeren nabootst.

De vlieg zou simpelweg zijn vleugels iets moeten uitspreiden om op het Ginkgo-blad te lijken. Deze mimicry wordt geperfectioneerd door de aderen in de vleugels die lijken op de nerven in die van het blad. Dit laatste bevestigt de hypothese van mimicry. Maar hoe kan deze hypothese getest worden ? De bomen en vliegen bestaan niet meer. Hoe kunnen we het verschil maken tussen echte camouflage en een toevallige gelijkenis ?

Gaan we uit van mimicry, dan kan het insect zich verborgen gehouden hebben voor predatoren. Het is ook mogelijk dat de vlieg zich verborgen hield en zich voedde met kleinere insecten die op en van de boom leefden. Misschien werkte de mimicry wel in beide richtingen. Men weet het namelijk niet na al de tijd die verstreken is. Deze mogelijkheden maken uitsluitend deel uit van ons voorstellingsvermogen. Dat laatste is natuurlijk gebaseerd op de mechanismen van mimicry die we in de huidige wereld aantreffen.

Een restauratie van de schorpioenvlieg tussen de bladeren van de uitgestorven Ginkgo. Art by Wang Chen, Wang et al 2012

Uit: PNAS, Brian Switek, Physorg.

h/t Rob van der Vlugt

De eerste bestuivers

In een stukje amber van 105 tot 110 miljoen jaar geleden zijn insecten gevonden die een van de eerste bestuivers geweest moeten zijn. Onderzoekers vonden zes tripsen in het amber. Deze minuscule vliegjes worden ook wel onweersbeestjes genoemd. De gevonden tripsen zijn uitgestorven en behoren tot een nieuw geslacht Gymnopollisthrips, waarvan er twee soorten bestaan: G. major en G. minor.

Reconstructie van Gymnospollisthrips met stuifmeel op het lichaam bovenop de Ginkgo CREDIT: Enrique Peñalver, IGME.

Synchrotron X-ray tomography maakt het mogelijk de tripsen virtueel uit het amber te halen

Met een speciale techniek die gebaseerd is op CT-scan (synchroton X-ray tomography) konden ze zien dat de beestjes, alle zes vrouwtjes, vol zaten met stuifmeel, dat waarschijnlijk tot een Ginkgo behoort. Deze vondst is het vroegste bewijs dat er bestuiving door insecten plaatsvond. De bloemplanten (Angiospermae of bedektzadigen) bestonden al. Hoe lang deze laatste er al waren is nog niet duidelijk en schattingen gebaseerd op fossielen liggen rond de 125 miljoen jaar geleden.

De pijnbomen en coniferen (Gymnospermae of naaktzadigen) bestonden eerder: zo’n 320 miljoen jaar geleden. Men ging er van uit dat ze door de wind bestoven werden, maar er bestaat een insect, een soort schorpioenvlieg (Mecoptera), dat waarschijnlijk bijgedragen heeft aan de bestuiving van deze bomen. Door pollen op het lichaam en kop te vervoeren terwijl de vlieg met sifon de nectar van Gymnospermae kwam drinken werden de bomen bevrucht. Ook deze vliegen zijn in amber gevonden, maar zonder stuifmeel op hun lichaam. Ze stonden aan de oorsprong van alle vlinders, motten en vliegen.

Uit: LiveScience

Footnotes to Plato

because all (Western) philosophy consists of a series of footnotes to Plato

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

mjusicamanti.wordpress.com/

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più - blog personale di Paolo Minucci

Scientia Salon

An archived blog about science & philosophy, by Massimo Pigliucci

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Why Evolution Is True

Why Evolution is True is a blog written by Jerry Coyne, centered on evolution and biology but also dealing with diverse topics like politics, culture, and cats.

Evolution blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

A Public House for Science

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

Glaswerk

Ongepoetst en uit de hand

%d bloggers liken dit: