Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

De eerste puzzelstukjes in een onderwaterwereld

De wereld onder water vormt een klein universum op zich, even onbereikbaar als het grote Universum om ons heen. Maar, waar Leonardo  in voorgaand bericht spreekt van the unobservability of the observable universe, een begrip dat we op deze plaats al zijn tegen gekomen bij de discussie over het laatste boek van Andreas Wagner, zou je, zoals David Gallo laat zien, kunnen spreken van the observability of the unobservable depths. Daar zouden zomaar puzzelstukjes op hun plaats kunnen gaan vallen. Onderzoekers hebben hierop recent wezenlijke vooruitgang geboekt.

De oceaanruggen zijn rijk aan hydrothermale bronnen. In een TED-talk uit 1998, vertoont David Gallo een film waarin deze hydrothermale bronnen te zien zijn (zie onderaan dit bericht). Deze kunnen verdeeld worden in twee soorten: de black smokers en de alkaline bronnen. Het water dat uit de black smokers omhoog komt is zeer heet tot wel 400°C en heeft een hoge zuurtegraad (pH rond 4.5). De alkaline bronnen daarentegen zijn veel koeler van 40 – 90°C en het water dat er uit omhoog borrelt is, zoals de naam al aangeeft basisch (rond pH 10).

David Gallo vertelt in zijn talk dat er het vermoeden bestaat dat het eerste leven hier ontstaan is. Nu zijn er steeds meer onderzoekers bezig deze hypothese te onderzoeken. Een bekend wetenschapper die zich daarmee bezighoudt is Nick Lane. Hij gebruikt in zijn lab reactors waarin de condities van deze bronnen gesimuleerd worden. Ik schreef vele berichten over zijn werk en publicaties ((1); zoek verder op dit blog op de naam ‘Nick Lane’)

De beste kandidaten voor het ontstaan van leven zijn de alkaline bronnen. Zij hebben een lagere temperatuur die de stabiliteit van de eerste organische moleculen zou bevorderen in tegenstelling tot de black smokers. Ze werden later dan de black smokers ontdekt, en bevinden zich op de oceaanbodem in Lost City langs de Mid-Atlantische rug, op enorme diepte waar geen zonlicht komt. Daar krioelt het van leven. Zie daarvoor ook de mooie film van David Gallo onderaan dit bericht.

Nick Lane heeft belangrijke hypothesen gelanceerd die allemaal erg plausibel zijn. De ‘schoorsteen’ van deze bronnen is gevormd door poreus materiaal waarin zich poriën van enkele micrometers tot millimeters bevinden. Daar kunnen zich korte moleculenstrengen zoals peptiden en RNA-strengen ophopen, waarbij door de dynamiek van de doorstromende water, de langste ketens neerslaan en de kortere de porie verlaten (zie ook een recent blogbericht over dit fenomeen). Het grootste probleem blijft de verklaring voor hoe de eerste organische moleculen gevormd kunnen zijn.

Ook hier heeft Nick Lane mogelijke verklaringen voor. In dit licht is het nieuws van gisteren, dat onderzoekers er met experimenten en computersimulaties in geslaagd zijn aan te tonen, dat de belangrijkste organische moleculen zoals mierenzuur en methanol gevormd kunnen worden dankzij een minerale katalysator, zeer interessant. Deze katalysator vertoont grote overeenkomsten met het enzym dehydrogenase (zie figuur).

Fe-S

A. Het centrale ferrodoxine in het enzym CO hydrogenase B. Het oppervlak van greigite Fe3S4 met de vierkante structuur uitgelicht. Uit Roldan et al.

Dit mineraal, greigite (Fe3S4) genaamd, bevindt zich in de wanden van de alkaline bronnen. Het is in staat de reductie van CO2 naar verschillende oplosbare organische moleculen te katalyseren. Het mineraal doet dit door deze verschillende tussenvormen te stabiliseren. De moleculen die gevormd worden zijn mierenzuur (formic acid; CH2O2), azijnzuur (CH3OOH),  methanol (CH3OH), pyrodruivenzuur (pyruvic acid; C3H4O3). De auteurs van het artikel laten precies zien wat de voorwaarden zijn voor het vormen van deze moleculen; onder verschillende pH-waarden geven ze tot op de honderdste elektronvolt nauwkeurig weer wat de energetische barrières zijn voor iedere reactie. Ze komen tot de conclusie dat deze reacties globaal energie afstaan, ze zijn thermodynamisch en kinetisch voordelig, en ze verhogen entropie. Er bestaan slechts initiële barrières of drempels die door de binding met de katalysator genomen kunnen worden. Zo zouden ze met behulp van de katalysator spontaan kunnen plaatsvinden mits aan de condities van pH wordt voldaan. De hoogste opbrengst van deze moleculen vond plaats bij pH 6,5. Met een pH van 5,5 in de primordiale omringende wateren vormt de alkaline bron een goeie kandidaat.

A. De vorming van mierenzuur in functie van tijd bij verschillende pH-waarden. B. Weergave van de reactanten (zie insets) op twee verschillende oppervlakten in functie van pH, binding energie (EB). C. potentieel energie-oppervlak voor het mechanisme van HCO3 reductie naar HCOOH op Fe3S4. Geadsorbeerde tussensoorten zijn gemerkt met * en hun voorgestelde structuur wordt getoond in de inset.

A. De vorming van mierenzuur in functie van tijd bij verschillende pH-waarden. B. Weergave van de reactanten (zie insets) op twee verschillende oppervlakten in functie van pH, binding energie (EB). C. potentieel energie-oppervlak voor het mechanisme van HCO3 reductie naar HCOOH op Fe3S4. Geadsorbeerde tussensoorten zijn gemerkt met * en hun voorgestelde structuur wordt getoond in de inset.

Deze studie laat zien dat het in de natuur mogelijk is, in afwezigheid van leven, deze eenvoudige organische moleculen aan te maken. Dit vormt een eerste stap naar iets grotere moleculen als ribose, aminozuren, en nucleotiden, de ingrediënten voor RNA en peptiden. In de bronnen van vandaag zijn deze moleculen niet te vinden, ze worden weggegraasd door bacteriën, die de hydrothermal vents nu bedekken.

Het volgende filmpje van David Gallo laat onder andere zien hoe alkaline bronnen eruit zien en wat voor dieren er leven.

Uit: ScienceDaily

Roldan, N. Hollingsworth, A. Roffey, H.-U. Islam, J. B. M. Goodall, C. R. A. Catlow, J. A. Darr, W. Bras, G. Sankar, K. B. Holt, G. Hogarth, N. H. de Leeuw. Bio-inspired CO2 conversion by iron sulfide catalysts under sustainable conditionsChem. Commun., 2015; 51 (35): 7501 DOI: 10.1039/C5CC02078F (FREE ACCESS)

h/t Harry Pinxteren

18 Reacties op “De eerste puzzelstukjes in een onderwaterwereld

  1. leonardo mei 1, 2015 om 21:22

    Marleen,

    Een verrassende post. Om te beginnen heb ik 3 reacties die ik afzonderlijk op zal voeren.
    Hieronder de eerste.

    John Wyndham was een science fiction schrijver die ik graag mag lezen. Zijn science fiction is niet gevuld met robots, of laserpistolen, of kometen die zich er op toegelegd hebben om planeten te bombarderen.

    Hij heeft het verhaal THE KRAKEN WAKES geschreven, over wat zich onder water kan bevinden, om zich plots aan kustlijnen te manifesteren. Dan begrijp je, zonder het filmpje van David Gallo gezien te hebben, wat zich allemaal in die onderwaterwereld kan ontwikkelen.

    Temeer, waar hij als motto een prachtig vers van Tennyson citeert

    Below the thunders of the upper deep
    Far far beneath in the abysmal sea
    His ancient, dreamless, uninvaded sleep
    The Kraken sleepeth: …

    om te eindigen met

    Until the latter fire shall heat the deep
    Then once by men and angels to be seen
    In roaring he shall rise and on the surface die

    Ik kan iedereen die jouw post leest, en het filmpje van David Gallo ziet, deze novelle van harte aanbevelen.

  2. nand braam mei 1, 2015 om 21:38

    @ Marleen

    “Met een pH van 5,5 in de primordiale omringende wateren vormt de alkaline bron een goeie kandidaat”

    Dit vond ik wat kort door de bocht geformuleerd. Ik begrijp uit het artikel dat dit de uitvoeriger uitleg is:

    “We found that pH 6.5 is the optimum pH for the effective reduction of dissolved CO2 at the greigite surface, with soluble organic molecules formed at an 8% faradaic efficiency. When we relate this pH to the acidic and alkaline hydrothermal vent systems on the ocean floor, only the alkaline hydrothermal vents provide the environment where this pH can be achieved, when considering their effluents at pH 10 mixing with the primordial ocean of pH 5.5”

    Het ligt natuurlijk maar helemaal aan de mengverhouding waar je met je pH echt uitkomt. De pH- schaal is logaritmisch. Je moet heel wat water van pH 5,5 hebben om water met een pH van 10-10,5 om te buigen naar een pH onder de 7. Bovendien speelt het proces zich af, dacht ik begrepen te hebben, in de hydrothermale bron zelf, omdat de katalysator greigite zich in de wanden van de alkaline bronnen bevindt?

    Kortom is het niet reëler om niet uit te gaan van het optimum van pH=6,5 maar van een pH groter dan 7 en kleiner dan 10, maar waarschijnlijk dichter bij 10 dan bij 7?

  3. leonardo mei 1, 2015 om 21:50

    Marleen,

    Ik had even moeite met: waar hoort deze reactie nu thuis, onder jouw post of onder mijn unobservability of the observable universe.
    Ik heb besloten het toch maar hier te doen.

    Er lijkt veel zichtbaar gemaakt te worden van de diepzeewereld in dat filmpje van David Gallo – ogenschijnlijk in tegenstelling tot waar ik duid op unobservable depths.

    Wel, het is spectaculair, en het geeft beeld. Maar het is slechts een paar kilometer diep, op de toppen van de oceanische Alpen.
    De verscheidenheid aan leven die hier getoond wordt komt niet in de buurt van de flora en fauna die zich boven water ontwikkeld heeft.

    Ik wil er verder absoluut niks op afdingen, maar slechts benadrukken dat de notie, dat er slechts 5% van de onderwaterwereld is verkend, van gisteren is, en niet van ruim 15 jaar geleden.

  4. Marleen mei 1, 2015 om 22:36

    Leonardo,

    Dank je wel voor je mooie eerste reactie. Ik ken het boek niet. ‘The day of the triffids’ heb ik wel gelezen, maar dat is een ander verhaal.

    Het filmpje van Gallo geeft inderdaad een goed beeld. Het is echter slechts een stipje op de oceaanbodem dat hier wordt getoond.

    David Gallo beweert dat de biodiversiteit in de oceaan groter is dan op het land. Dat kunnen wij als landbewoners natuurlijk niet beoordelen, maar als je ziet hoeveel dieren ze daar ontdekken, waar nog geen namen voor bestaan, dan zou hij wel eens gelijk kunnen hebben, en ik hoop het. En niet alleen op de bodem, maar ook gedurende de daling komen ze allerlei nieuwe soorten tegen.

    Overigens, voor onderzoek van de NASA wordt heel veel geld uitgegeven. Met een klein deel daarvan zou het oceaanonderzoek heel veel meer kunnen doen. Maar het spreekt de mensen blijkbaar minder aan.

    David Gallo heeft het meen ik over 3% verkenning van de zeebodem. Dat is in 17 jaar tijd blijkbaar toegenomen.

  5. Marleen mei 1, 2015 om 22:38

    Nand,

    Dat is inderdaad kort door de bocht geformuleerd. Maar ik moet wel kort zijn.
    Extra goed dat je het artikel zelf ook gelezen hebt. Het is een mooi artikel.

    Nu heb ik geen verstand van hydrodynamica en hoe de vloeistoffen zich vermengen. Maar het lijkt me dat wanneer er zo’n stijl verschil is in pH met een relatief klein volume (de inhoud van de bron) op pH 10 tegenover een oceaan van pH 5,5, er dus halverwege die poreuze wand de 6,5 makkelijk bereikt wordt. Je moet je voorstellen dat deze wand het water als een fijnmazige zeef doorlaat, behalve dat hij veel dikker is dan een zeef, meer een soort sponsachtig steen. De twee ‘soorten’ water communiceren dus direct met elkaar, de wand is doorlatend. De poriën zijn bekleed met greigite.

    Papierdunne coupe van een schoorsteenwand

    Aan de binnenkant van deze wand is het pH 10 en aan de buitenkant 5,5. Binnen de wand bestaat er een pH-gradient, waar het hele scala aan pH-waarden te vinden is.

  6. leonardo mei 1, 2015 om 22:43

    Marleen,

    We hebben het er eerder over gehad, onder Wagner.
    Is het leven ontstaan in het water?

    Gerdien citeerde toen nog Martin, Biology Direct 2011: Life is about redox chemistry, so the site and environment of life’s origin should be replete with redox reactions.

    Ik heb niet echt behoefte om mijn reputatie van dwarskop hier te demonstreren. Ik kan me er veel bij voorstellen. Maar het heeft iets vertederends, de oude Grieken achterna: aarde, water, vuur. Water is een levendige massa, vol met leven, dus waar zou het leven anders vandaan moeten komen.

    Zoals ik eerder schreef: je moet dan wel zeker weten dat water er eerder was dan leven.

    Veel scheppingsverhalen beginnen met de zee. Niet alle.
    Eentje verhaalt, op Prometheus-achtige wijze, that a basket, which containing all the water in existence, was taken by a slave from a giant who owned it; as he was being chased, the slave dropped the water, the greater part of it, heated by his sweat, forming the sea.

    Er is best een ander scenario denkbaar (bij discussie hierover aan te scherpen).

    De aarde nu was woest en ledig, vooral droog. Plantjes ontwikkelen zich, die aan een ander soort photosynthesis doen: lichtenergie converteren in H2O. Die plantjes groeiden volop in de dalen en op de hellingen van Oceanië, het gebied dat nu door oceanen overstroomd wordt. Dat deden ze teveel, plus dat door verdamping en reactie de atmosfeer oververzadigd werd van H2O, zodat het dogs and cats ging regenen, maanden, misschien wel jaren lang, tot er een zeker evenwicht was bereikt. Bedoelde plantjes kennen we niet meer, want de valleien waarin ze vegeteerden zijn overstroomd door het water dat vanaf alle hoger gelegen gedeeltes aan kwam stromen.
    Dat water voerde al het tot stof vergane leven van de hogere gebieden mee de zee in zodat de zee een graf vol levende materie werd, dat zich weer kon ontwikkelen.

    Eccola.
    Waarmee de zondvloed, die je bij meer volkeren dan alleen het Joodse terug vindt, een plekje krijgt.

  7. Marleen mei 2, 2015 om 15:45

    Leonardo,

    Jouw reactie heeft ook wat vertederends, omdat het erop lijkt of je het bestaan van mythen rond een zondvloed bevestigd wilt zien.

    Wat waren dat voor plantjes? Daar ben ik wel erg nieuwsgierig naar. Bestonden die uit cellen? Wat waren dat voor cellen? Waar komen die cellen vandaan?

    Misschien moet je gewoon van een ‘ding’ spreken, want plantjes bestaan uit cellen met chloroplasten die niet zomaar in leven geroepen kunnen worden. Als je een organisme zoekt dat water produceert kun je er beter een dier neerzetten, want dieren produceren water. Misschien een dier met pigmenten die het zonlicht vangen?

    Laten we dat een chlorofilippo noemen.
    Wie heeft deze chlorofilippi in het leven geroepen. Hier kan alleen science fiction een scenario voor verzinnen. Daarom vind ik je voorstel eigenlijk niet zo geschikt.

    Als je zo graag terug wilt naar de zondvloed, kijk dan eens in het schema van Barton voorin de kaft. Daarin staan episodes van massaextincties. Er was regelmatig sprake van broeikaseffecten waarbij het mogelijk zoveel regende dat de Aarde bedekt was met water, behalve de vulkaanmonden.

    Een mooie recente theorie over de oorsprong van water is die van een groep onderzoekers uit Genua, waarbij water, althans OH, op olivijn geadsorbeerd zou zijn gedurende de accretie van de Aarde.

    Accretion disc origin of the Earth’s water

    Je hoeft niet zeker te weten of het water er eerder was dan leven. Het ontstaan van leven is onmogelijk zonder water. Althans, het leven zoals we dat hier kennen.

  8. leonardo mei 3, 2015 om 10:02

    ’t Is me wat.

    Nu hadden we toch afgesproken dat een onderzoeker voor een niet direct verklaarbaar fenomeen een aantal alternatieve hypothesen opstelt – minimaal 2, 3 is beter – zodat we zeker weten dat de boel niet klakkeloos verklaard wordt.
    Ik doe een voorstel – gemankeerd, ik geef het grif toe, maar daar is zo’n blog zo leuk voor, om samen een case op te bouwen – en dan speelt niemand mee.

    Niks geen postponement of judgment, nee: vertel nou toch eens leonardo, hoe had je je dat dan wel niet voorgesteld.

    Nick Lane heeft een heel team, om te brainstormen, en uiteindelijk komt die met niet meer dan een hypothese die voor het oprapen ligt.
    Eén hypothese!
    En dat is dan een specialist.

    En ik word om de oren geslagen met een van mij gestolen woord: vertederend.
    En met jeugdsentiment. Dat ik naar de goeie ouwe tijd van kampvuurverhalen terug wil. Dat ik weer veilig onder de preekstoel wil kruipen om het scheppingsverhaal opnieuw te horen vertellen.

    ’t Is me wat.
    Poeh.

    Mag ik er trouwens op wijzen dat het evolutieverhaal van kosmologen / evolutionisten de agenda van de scheppingsmythe behoorlijk volgt. And the earth acquired a moon – a matter of self organization principle. Een mens zou dus twee dingen kunnen concluderen.
    a) Dat scheppingsverhaal stak, als metafoor, nog niet zo gek in elkaar.
    b) De kosmologen / evolutionisten kunnen kennelijk niet ontsnappen aan het paradigma van de zeven dagen.
    Niet ondenkbaar dus dat ook de zondvloed als rudimentaire schets van wat ooit een indrukwekkend gebeuren geweest moet zijn, ergens in de hersenschors is achtergebleven.

    Wel, ik moest zelf de zeer plausibele hypothese van een inkrimpend en uitdijend heelal, en van de big bang als niet eenmalig, niet constituerend fenomeen in elkaar sleutelen. Verzinnen dat er ruimte en tijd was, voordat ruimte en tijd mochten beginnen … van de knappe koppen dan.
    En verdomd, je kunt het inmiddels vaker horen.
    Dit is wat verder van mijn bed.
    Nu nog!
    Maar goed, ik zal het wel in mijn eentje opknappen. Ik weet wat van een wetenschapper verwacht mag worden.

    Dus de zee was er eerder dan het leven?
    Beslist! Onloochenbaar!
    Is het ook denkbaar dat er eerst leven was, en dat dat die grote schuilkelder van allerlei ongekend leven vol met water heeft gezet en met dat leven gevuld heeft.
    Ondenkbaar! Maar, van mij mag je het verzinnen leonardo … tot je een ons weegt. Ongeveer net zo idioot als te veronderstellen dat er ruimte en tijd zou zijn geweest voor de big bang.

    Hmmmmmmmmmm.
    Cellular respiration leidt tot vorming van H2O.
    Micro-organismen komen overal voor, in de bodem, in de lucht – ook in water, dat is waar.
    Maar ook in rotsformaties!
    Natuurlijk, die celletjes gebruiken daar nu glucose voor. Da’s wellicht een probleem.
    Maar dat is nu. De samenstelling van de dampkring is nu ook heel anders dan toen. Andere tijden andere gewoontes.
    En kettingreactie en sneeuwbaleffect is niet iets wat de mens uitgevonden heeft. Wat zeg ik, toen niemand nog tijd in secondes telde moeten kettingreacties aan de orde van het Mya zijn geweest.
    Hmmmmmmmmmmm … ik zal eens gaan rondneuzen.

    Oh yeah, Horatia Roelofs, there are more things in heaven and earth …

  9. Rob van der Vlugt mei 3, 2015 om 10:51

    Leonardo,

    Nick Lane hoeft het inderdaad niet in zijn eentje te doen. Hij realiseert zich vast en zeker dat hij het in zijn eentje ook nooit zo ver zou hebben geschopt en geeft zijn medewerkers en collega’s dan ook de credits die ze verdienen.
    Daarbij maken zij gebruik van een universum aan bestaande informatie die voorgangers al hebben geproduceerd en door hen (Lane en de zijnen) als bruikbaar wordt verondersteld. Aan het vergaren van die kennis zijn een paar eeuwen denkwerk en teamwork vooraf gegaan.
    Met andere woorden: in de wetenschap gaan ze niet over één nacht ijs. Ze hebben geen zin in natte sokken.

    Om een voorbeeldje te noemen: Tijd is een rare maar is voor iedereen een prachtig hulpmiddel bij het benoemen van processen. Wetenschap houdt zich in mijn ogen uitsluitend bezig met het benoemen van processen. Bij het bestuderen van processen kom je automatisch bij oorzakelijke verbanden en uiteindelijk zijn daar een stel natuurwetten uitgerold waar wetenschappers mee uit de voeten kunnen. Vervolgens is er een onafzienbare reeks causaliteiten benoemd die het heelal en het leven voor ons mensen begrijpelijker maakt. Dat is ook wat Lane doet.

    Als jij nu aankomt met tijd van vóór het moment dat de tijd begon is daar op zich niets mis mee maar het idee lijkt me iets te veel op het dunne laagje ijs van de menselijke intuïtie (waarvan keer op keer op keer is gebleken dat die ons op het verkeerde been heeft gezet) dat ons dicteert dat tijd er nu eenmaal altijd is.
    Het zou jouw zaak enorm helpen als je bijvoorbeeld één procesje zou kunnen noemen dat zich in die pre-tijd zou kunnen afspelen. Niet alleen zou wereldfaam jou deel worden, het zou er bovendien voor zorgen dat je op dit blog wat meer meedenkers zou krijgen.
    Daarbovenop zou je er mee laten zien dat het überhaupt zin heeft om tijd vóór de tijd te veronderstellen.

  10. Marleen mei 3, 2015 om 14:43

    Leonardo,

    Dat er niemand mee zou spelen is niet helemaal waar. Ik kan niet uit de voeten met een plantje dat daar zomaar op de woeste ledige Aarde staat en heb dus de chlorofilippo voor je in het leven geroepen, omdat die water produceert, in de veronderstelling dat je met een voorstel zou komen over waar dat beestje vandaan gekomen zou zijn. Maar daar doe jij dan vervolgens niet aan mee.

    Nick Lane komt met één hypothese maar zegt er altijd bij hoe hij tot die conclusie gekomen is, hij voert de lezer mee in zijn redenering. Hij vertelt ook over andere mogelijke hypothesen en over wetenschappers waar hij het niet mee eens is of juist wel. Je kunt niet anders dan met één hypothese komen als je de sterke overtuiging hebt dat het leven inderdaad zo ontstaan is. Als je die overtuiging niet hebt kun je net zo goed ophouden met je standpunt duidelijk te maken aan de lezer.

    De oudste micro-organismen zijn de acetogens en methanogens, die inderdaad ook in rotsen leven. Alleen, dat is het punt niet. Waar het om gaat is waar deze prokaryoten vandaan kwamen. Er zijn legio alternatieve hypothesen zoals panspermia. Misschien spreekt je dat wel aan. Maar die theorieën verplaatsen het probleem alleen maar naar een ander hemellichaam.

  11. leonardo mei 4, 2015 om 06:47

    Rob,

    Vertrouwen in de wetenschap in het algemeen zal ik niet bestrijden. Maar er zijn alleen al van het laatste jaar een paar gevalletjes van mis of goed mis – neem zeer recent de verkeerde interpretatie van het gedrag van supernova’s – die het afgeven van dit soort blanco cheques tot een hachelijke onderneming maakt.
    Bovendien, de uitvoerder van het wetenschappelijk werk, de mens, is zo ongeveer het meest onbetrouwbare apparatus wat er te bedenken is.

    Nee Rob, als iemand wil beweren dat er ooit een begin aan tijd en ruimte was, en dat er daarvoor helemaal niks was, dan heeft die iemand de bewijslast; niet ik, als ik zeg: maak dat maar eens kloppend.
    Die iemand zou mij bijvoorbeeld uit moeten leggen waar die enorme klomp vervuild materiaal vandaan kwam, en waarom die zo nodig uit elkaar moest springen, en waarin de oorzaak gelegen was van dat uit elkaar springen.

    Ik zit niet te wachten op wereldfaam, Rob. En het was geen noodkreet waar ik schreef dat er niemand meespeelt. Als de voorwaarde van denkers voor het meedenken is, dat ik de bewijslast op mij neem, wel, op die meedenkers zit ik niet te wachten.
    Overigens, zoals ik schreef, er komt al zoveel geluid uit de wetenschappelijke omgeving dat op parallel denken duidt, zowel wat betreft de aanwezigheid van ruimte als wel het gedrag daarvan – én, volgt uit jouw hierboven geponeerde stelling, dus de aanwezigheid van tijd om van gedrag te kunnen spreken – dat ik mag vermoeden dat ik het nog ga meemaken dat de theorie van een eenmalige big bang drastisch bijgesteld gaat worden.

    Overigens ben ik zeer gedecideerd: het is een omissie van wetenschap die zich serieus neemt, dat voor een zo speculatieve hypothese als de big bang geen alternatieve hypothese is opgesteld.

    En als iemand gaat beweren dat het leven in zee is ontstaan, dan denk ik: hoe weet ie dat er daarvoor zee was. Dat volgt toch wel heel “onbewust” de agenda van het scheppingsverhaal. Of de oude Grieken met hun aarde water vuur.
    Dus dan gaan mijn celletjes als vanzelf werken – prikkels van buiten af, zo werkt dat nu eenmaal – of er ook een andere hypothese mogelijk is, evenals bij de big bang. Serieus en plausibel.
    Wel, voorlopig ben ik nog niet zo ver. Maar wat niet is kan wel komen.

  12. leonardo mei 4, 2015 om 07:23

    Marleen,

    Ja ik had je chlorofilippo gezien.
    Maar, zoals ik hierboven al aan Rob schreef, ik ben op zoek naar een serieuze en plausibele kandidaat voor de stelling dat er eerst leven was en pas daarna grote hoeveelheden water.
    Zoals ook mijn alternatieve versie voor de big bang serieus – en plausibel! – is.
    Dus dan past een fictieve chlorofilippo niet onmiddellijk.

    Je hebt gelijk, ik had niet met een plantje aan moeten komen. Dat was alleen maar als metafoor bedoeld om het denken op te starten. Ik had een kettingreactie nodig, en dan denk je onwillekeurig aan kroos.
    Geen eendenkroos, maar zandkroos in dit geval.
    Verwarrend, wellicht.

    Pansperma spreekt me niet aan, nee. Niet omdat ik het niet voor mogelijk houd. Maar ongeveer om dezelfde reden die jij aangeeft. Iets scherper, het verplaatst het probleem niet alleen, het maakt het ook ingewikkelder (Ockham’s razor). Want het roept een vraag extra op: als het dan hier gedijt zoals het elders gedijt / kon gedijen, waarom is het hier dan niet ontstaan.

    Overigens, ik herhaal: ik zeg niet dat Lane per definitie fout zit. Integendeel, het is een voor de voet liggende, en dus makkelijk op te pakken hypothese.
    Maar opnieuw, zeer speculatief. Je moet zeker weten dat er eerst een grote hoeveelheid water was. En het volgt hierin zo duidelijk de agenda van het scheppingsverhaal en de oude Grieken met hun aarde water vuur, dat het bij mij tegendenken oproept.

    Overigens, ook op mij rust nu een plicht. Want, zoals het nodig is om je af te vragen: hoe weet ik dat er eerst water was – zal ik me moeten afvragen: hoe kan ik er zeker van zijn dat er eerst grond (zwart zand) was – wil ik niet zelf in de valkuil van de scheppingsagenda vallen.

    Doe je mee, Marleen?

    • leonardo mei 4, 2015 om 07:33

      PS panspermia natuurlijk
      waarom de spellingscontrole dat nou goedkeurde – orakelachtige raadsels

    • leonardo mei 4, 2015 om 09:08

      PS2 overigens Marleen, voor de goede orde.

      Mijn vraag is dus niet of er H2O aanwezig was voordat er leven ontstond.
      Zoals ook, als geconstateerd moet worden dat er eerder zeeën waren dan dat het leven ontstaan is, nog niet geldt dat het leven in de zee is begonnen.

      Mijn enige vraag is, en uitsluitend vanwege de hypothese van Lane, anders zou ik het me vermoedelijk nooit afgevraagd hebben: is het mogelijk dat, evenals de zuurstofconcentratie in de dampkring substantieel is gewijzigd dankzij het ontstaan van leven, dat de hoeveelheid water op aarde drastisch is toegenomen dankzij het ontstaan van leven.
      Al was het alleen maar, omdat een positief antwoord op die vraag die rudimentaire schets van de zondvloed in onze hersenschors op zijn plekje zou doen vallen.

  13. Rob van der Vlugt mei 4, 2015 om 09:42

    Voor de goede orde:

    “Al was het alleen maar, omdat een positief antwoord op die vraag die rudimentaire schets van de zondvloed in ONZE (?) hersenschors op zijn plekje zou doen vallen.”

    Leonardo, zou het kunnen zijn dat de diversiteit van het (denkende) leven op aarde nog groter is dan jij denkt ?

    • leonardo mei 4, 2015 om 13:40

      Rob,

      Je weet niet half hoe divers ik het denkende leven wel niet vind. Ik ben één van die mensen die de faculteit van denken niet als een prerogatief van de mens ziet. En ik heb de vrije wil (nog )niet ingeruild voor hersenen die via een script vanuit het DNA geprogrammeerd zijn.

      Ik vermoed een grapje achter je opmerking, n.a.v. een “onbeholpen” opmerking van mij, maar ik kan de clou niet zo gauw ontdekken. Dus ik zal maar serieus antwoorden.

      Grote kans dat in onze hersenpan een soort god-plaatje zit – ik bedoel nu, al eens eerder gezegd, analoog aan het subsysteem – lees “printplaatje” – voor taal van Hauser c.s. De angst van de oertijd die gesublimeerd is in een geprogrammeerd zijn van god in de grijze celletjes. (Dawkins is hier meedenker!)
      De mythen van heel veel volkeren geven aan dat een grote waterstorting ook in het collectieve geheugen kan zitten. Als dat zo is, dan zit er ergens in de oudste delen van de hersenen, naast een gevoel voor god, ook een ervaring die aanleiding gaf tot wilde verhalen bij het kampvuur. Verhalen die het dankzij de hersenschors overleefd hebben en tot mythe zijn verklaard.

  14. Marleen mei 4, 2015 om 17:11

    Leonardo,

    Nu ben ik best bereid om aan dit hypothese-denken mee te doen. Maar eerst wil ik duidelijk maken dat ik geen behoefte voel de zondvloed op zijn plaats te laten vallen. Het is een verhaal dat lang geleden aan enkele hersenen ontsprongen is. Misschien wel na een tsunami, of gewoon overstromingen, die kunnen leiden tot een verhaal dat vervolgens door overlevering steeds groter en mooier wordt.

    Het eerste probleem is, wat versta je onder ‘leven’. Moeten we kijken naar bacteriën, of bedoel je complexer leven? De acetogens en methanogens, die verondersteld worden de eerste bacteriën geweest te zijn, produceren met hun metabolisme ook water. Die zouden bijgedragen kunnen hebben aan een toename van water. Dat zouden we beter uit moeten zoeken. Ik hoop dat er een biochemicus is die daar meer over kan vertellen. Men denkt dat de acetogens en methanogens ontsprongen zijn aan de hydrothermale bronnen. Dus we gaan er van uit dat er tenminste oceanen met hydrothermale bronnen waren. Cellen als deze kunnen namelijk niet op het droge ontstaan.

    • leonardo mei 4, 2015 om 20:06

      Marleen,

      Non sei preoccupato.
      De evolutie van de hersenschors is niet mijn punt.
      En de zondvloed al helemaal niet.

      Wat mij wel steeds meer gaat fascineren: kan het zijn dat water, evenals zuurstof, een product is geweest van evolutionaire processen, en daarmee zelf een draai heeft gegeven aan de uitkomst van de evolutie.
      Daar een plausibele hypothese voor te vinden, dat lijkt me nou een uitdaging.

Praat mee en laat hier uw reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

Jonas Bruyneel

Literatuur/Journalistiek/Muziek

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più

Microplastics

INTERREG MICRO PROJECT

Scientia Salon

Philosophy, Science, and all interesting things in between

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Vita da simbionte

perché collaborare è talvolta meglio che combattere

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

The Public House for Science...

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

the aphid room

All about aphids... not simply bugs|

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

%d bloggers op de volgende wijze: