Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Prehistorische mimicry van de Ginkgo

Kort geleden is er een fossiel van een insect ontdekt dat heel waarschijnlijk het blad imiteerde van de prehistorische Ginkgo Yimaia Capituliformis. Het insect is een inmiddels uitgestorven soort schorpioenvlieg met de naam Juracimbrophlebia ginkgofolia.

C: Fossiel van de uitgestorven schorpioenvlieg; E: Het blad van de uitgestorven Ginkgo

Ik bezit een kleine kwekerij van Ginkgo’s en alles wat deze prachtige levende fossielen betreft wekt mijn interesse. Het gaat in deze studie evenwel om een ander soort Ginkgo, een uitgestorven soort. Het fossiel van het insect, dat ook uitgestorven is en het blad van deze boom imiteert, is gevonden in 165 miljoen jaar oud gesteente in China en lijkt wat op de hedendaagse hangende schorpioenvliegen Bittacidea die gekenmerkt worden door twee paar vleugels. Ze moeten niet verward worden met de zogenaamde langpootmug. De schorpioenvlieg dankt zijn naam aan de schorpioenvormige mannelijke geslachtsorganen.
Wordt het insect in de context geplaatst met andere organismen uit die aardlagen dan komen de paleontologen tot de conclusie dat deze insecten de bladeren van de Ginkgo nabootsten. Het is de eerste keer dat men een dergelijke schorpioenvlieg aantreft die Ginkgo-bladeren nabootst.

De vlieg zou simpelweg zijn vleugels iets moeten uitspreiden om op het Ginkgo-blad te lijken. Deze mimicry wordt geperfectioneerd door de aderen in de vleugels die lijken op de nerven in die van het blad. Dit laatste bevestigt de hypothese van mimicry. Maar hoe kan deze hypothese getest worden ? De bomen en vliegen bestaan niet meer. Hoe kunnen we het verschil maken tussen echte camouflage en een toevallige gelijkenis ?

Gaan we uit van mimicry, dan kan het insect zich verborgen gehouden hebben voor predatoren. Het is ook mogelijk dat de vlieg zich verborgen hield en zich voedde met kleinere insecten die op en van de boom leefden. Misschien werkte de mimicry wel in beide richtingen. Men weet het namelijk niet na al de tijd die verstreken is. Deze mogelijkheden maken uitsluitend deel uit van ons voorstellingsvermogen. Dat laatste is natuurlijk gebaseerd op de mechanismen van mimicry die we in de huidige wereld aantreffen.

Een restauratie van de schorpioenvlieg tussen de bladeren van de uitgestorven Ginkgo. Art by Wang Chen, Wang et al 2012

Uit: PNAS, Brian Switek, Physorg.

h/t Rob van der Vlugt

9 Reacties op “Prehistorische mimicry van de Ginkgo

  1. antoinetteduijsters november 29, 2012 om 08:20

    wat een mooie fossielen en de reconstructie zegt ook veel.

  2. Marleen november 29, 2012 om 08:43

    Antoinette, de plaatjes vind ik ook erg mooi en veelzeggend, een voorwendsel voor een blogbericht.

  3. harry pinxteren november 29, 2012 om 12:45

    marleen,

    interessant:
    ‘Hoe kunnen we verschil maken tussen echte camouflage en een toevallige gelijkenis’

    Die nog levende schorpioenvliegen kennen geen mimicry zover ik kan zien. Als dat klopt, moet je ook dat verschil kunnen verklaren,lijkt me: door dna te vergelijken? Of zit er geen bruikbaar dna meer in dat fossiel. Te oud?

  4. Marleen november 29, 2012 om 13:33

    Harry,

    Inderdaad kennen de levende schorpioenvliegen geen mimicry (of mimesis ? soms weet ik het even niet). Maar we hebben wel de wandelende tak ! en een springend blad:

    De hangende schorpioenvlieg uit die tijd is uitgestorven net als deze soort Ginkgo. Ik denk niet dat ze DNA kunnen vergelijken. Tussen de vlieg en de boom ? Of met nog ‘oudere’ vliegen. Daar kun je niet mee aantonen dat het werkelijk om camouflage ging.
    Hoe dan ook het zijn afdrukken in het gesteente, daar zit geen DNA meer in.
    Men verwacht DNA te kunnen vinden van 1 miljoen jaar oud:
    http://www.livescience.com/23861-fossil-dna-half-life.html

  5. Pingback:MIMICRIE « Tsjok's blog

  6. kuifjesimon november 29, 2012 om 14:48

    Interessant, met mooie veelzeggende fotoos

  7. Marleen november 29, 2012 om 15:33

    Simon, het zijn prachtige foto’s /illustraties die het hele verhaal overbodig maken.

  8. harry p november 29, 2012 om 19:28

    marleen

    mimesis is gewoon grieks, mimicry is de engelse verbastering,

    trouwens Jerry coyne heeft op http://whyevolutionistrue.wordpress.com/2012/11/29/the-amazing-mimicry-of-frogfish/ een paar fraaie voorbeelden.

    Toch interessant om te kijken waarom die schorpioenvliegen geen mimicry.mimesis meer kennen en te kijken of ze verwant zijn aan die Gihgko- maar is niet te doen, begrijp ik.
    (gelukkig zit het met dat neanderthal en denisova dna, wel goed: kunnen we nog interessante resultaten van verwachten!)

  9. Marleen november 29, 2012 om 22:05

    Harry, dat moet het zijn. Ik zag dat de auteurs van het artikel mimicry gebruikten als het om het insect ging en mimesis als het om de plant ging en dacht even dat er verschil was.

    Heel mooi inderdaad dat blog van Coyne. Hij geeft aan dat dit soort mimicry duidelijk bewijs van evolutie is.

Praat mee en laat hier uw reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

Jonas Bruyneel

Literatuur/Journalistiek/Muziek

mjusicamanti.wordpress.com/

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più

Microplastics

INTERREG MICRO PROJECT

Scientia Salon

Philosophy, Science, and all interesting things in between

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Vita da simbionte

perché collaborare è talvolta meglio che combattere

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

The Public House for Science...

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

the aphid room

All about aphids... not simply bugs|

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

%d bloggers op de volgende wijze: