Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Het laatste stukje van de puzzel

primordial soup
Van internet. Primordial soup

In het begin waren er Ida en Luca. Ida (the initial Darwinian ancestor) was de eerste molecuul die in staat was tot zelfreplicatie. Deze molecuul maakte vele kopieën van zichzelf, ontwikkelde de eigenschap genetische informatie op te slaan, wat uiteindelijk leidde naar het ontstaan van Luca (last universal common ancestor). Deze laatste gemeenschappelijke voorouder maakte waarschijnlijk gebruik van een RNA molecuul. RNA kan namelijk kopieën van zichzelf maken zonder gebruik van een catalysator. Het is lang de vraag geweest hoe zich spontaan strengen van oligonucleotiden, oftewel RNA, konden vormen vanuit losse nucleotiden. Ernesto Di Mauro toont aan dat dit spontaan kan gebeuren. In het on-line wetenschapsjournal NewScientist wordt zijn baanbrekend werk binnen de oorsprong van genetisch materiaal en het leven geplaats; de puzzel is nu opgelost.

Twee weken geleden gaf Ernesto Di Mauro een lezing aan de Universiteit van Padova. In een voorgaand bericht heb ik daar verslag van gedaan. Dit bericht is een vervolg op het voorgaande en plaatst het werk van Di Mauro in breder perspectief.

RNA kan als enzyme te werk gaan. Dit betekent dat het metabolisme al kon aanvangen voordat er proteïnen bestonden. Luca ontstond zo’n 4 miljard jaar geleden, een half

rna-code
Van internet. RNA-code

miljard jaar na het ontstaan van de Aarde. Deze eerste vorm van leven gebruikte waarschijnlijk RNA-moleculen zowel als drager van genetische informatie als vorm van enzyme.
De genetische code is gebaseerd op codons. De vier nucleotiden A,U (of T in DNA), C en G bepalen de volgorde en worden door ribosomen gelezen in codons van drie nucleotiden. Elk codon correspondeert met een aminozuur. De ribosomen lezen de genetische code af en vormen naar gelang de codons voorbijschuiven een keten van aminozuren, ofwel een proteïne. Een recente studie toont aan dat deze code voor elk aminozuur bepaald wordt door een bijzonder hoge affiniteit van het specifieke aminozuur voor het corresponderende codon. Dit proces baseerde zich uitsluitend op eenvoudige chemische mechanismen. De code die Luca kenmerkte geldt nu nog voor al het leven, van dinosaurus tot gist, van plant tot mens.

De vraag die tot nu toe open bleef is hoe Ida lange ketens van RNA kon vormen vanaf

cgmp

Van internet: cyclisch GMP: de fosfaatgroep vormt

een ring met het suiker

losse nucleotiden. Al lang wordt er gesproken van een ‘missing link’: een catalysator die van nucleotiden een keten van RNA kan vormen. En hier komt het onderzoek van de groep van Ernesto Di Mauro naar voren. Hij toont aan dat cyclische nucleotiden, die chemische varianten zijn van nucleotiden, zonder catalysator in warm water (van 40°C tot 90°C) RNA-strengen kunnen vormen. Cyclische nucleotiden kunnen net zo makkelijk in een primordiale omgeving voorkomen als gewone nucleotiden.

Deze reacties konden zich voordoen in de hete thermale bronnen of beter in de rustig bubbelende alkalische bronnen op de bodem van de oceaan. (Zie een voorgaand blog). Daar bestaat geen experimenteel bewijs voor, maar recentelijk ontdekte eigenschappen van de bronnen tonen aan dat er kleine ‘microcellen’ in de structuur van deze bronnen bestaan die een micro-omgeving creëren waar zich deze chemische reacties afgespeeld kunnen hebben. Het RNA vormde zich, kopieerde zich, codeerde voor aminozuren en vanaf dat moment nam het leven haar aanloop.

33 Reacties op “Het laatste stukje van de puzzel

  1. Aad Verbaast april 23, 2010 om 17:29

    Mooi artikel weer. Ik probeer het te kunnen volgen. Valt niet mee.
    "Laatste stukje van de puzzel" deed me overigens meteen denken aan een docu die afgelopen woensdag op ned 2 werd uitgezonden.
    Ik weet niet of je die gezien hebt, maar zal je zeker interesseren!
    Hier kun je het terugzien:http://www.wetenschap24.nl/video/bekijk/labyrint-dna-hackers.htm
    "DNA hackers"..
    Verbijsterende mogelijkheden. In positieve en negatieve zin.

  2. Pierra april 23, 2010 om 17:39

    @Aad, moet je je voorstellen: ik hoorde Di Mauro spreken en een week later dit artikel in NewScientist. Daar moest een bericht aan gewijd worden. Het is niet makkelijk, maar het gaat erom dat deze Italiaan een gat gedicht heeft in het verloop van de veronderstelde ontstaansgeschiedenis van ons DNA (hier gaat men uit van RNA omdat dat er waarschijnlijk eerder was).
    Ik ga zo gauw mogelijk je video bekijken. Ik ben erg benieuwd. Dank voor je reactie!

  3. antoinette duijsters april 23, 2010 om 18:27

    Pierra, aan de ene kant fraai dat men nu ongeveer weet hoe het gegaan is, maar aan de andere kant, gaat de mens er nu mee knoeien??????

  4. Pierra april 23, 2010 om 18:41

    @Antoinette, ze kunnen al veel langer synthetisch DNA maken, dus als ze wilden knoeien dan hadden ze dat allang kunnen doen. Ze hebben zelfs al codes gemaakt die afwijken van de universele code, maar voor zover ik weet is daar nog niets mee gedaan.
    Dit experiment laat zien dat nucleotiden spontaan RNA-strengen kunnen vormen, dat was tot nu toe nog niet aangetoond. Dat dit spontaan gebeurt laat zien dat het ook vroeger op Aarde kon gebeuren toen er nog geen leven was.

  5. antoinette duijsters april 23, 2010 om 18:46

    Pierra, dat begrijp ik, het vermoedde dat er al leven was, voor de eerste fossielen bestaat allang. Deze fossielen [ bacteriën] zijn al te ver gevorderd om spontaan te zijn ontstaan.

  6. Pierra april 23, 2010 om 18:59

    @Antoinette, toch komen de fossielen uit organismen voort die allemaal afstammen van één gemeenschappelijke voorouder (waar geen fossielen van bestaan). Deze voorouder (luca) bezat een molecuul dat genetische informatie opsloeg en dat enzymatische eigenschappen had, dus waarschijnlijk RNA. Nu toont men aan hoe RNA heeft kunnen ontstaan. Dit is de stap tussen dode en levende materie.

  7. Smokey april 23, 2010 om 21:09

    Pierra, Vanavond vlak voor `t eten had ik een reactie geschreven die is verdwenen toen ik per ongeluk een verkeerde toets aanraakte.
    Ik probeer `t opnieuw.
    De legpuzzel is dus zo goed als compleet. En nu, hoe verder? Zijn er al toepassingsmogelijkheden bekendgemaakt?
    Aad`s bijgevoegde filmpje had ik ook even bekeken. De mogelijkheden zouden verbijsterend zijn, zowel in positieven als negatieve zin. Dat laatste klinkt verontrustend. Heb jij misschien een passend antwoord met een positieve wending? Het "knutselen met DNA" klinkt behoorlijk onserieus. C`est le ton qui fait la musique.
    Door deze onderzoeken krijg ik telekns het idee dat de wetenschap de natuur niet goed genoeg of gedateerd vindt. Een gesynthetiseerde natuur is toch niet wat wij willen? Sommigen wel misschien.
    Het neigt mij naar het idee van de boeketjes plastic bloemen….

  8. Martin april 23, 2010 om 21:32

    Het is vaktaal die je moet leren om dit blog te kunnen lezen.
    Een zin als deze bijvoorbeeld: "Hij toont aan dat cyclische
    nucleotiden, die chemische varianten zijn van nucleotiden,
    zonder catalysator in warm water (van 40°C tot 90°C) RNA-
    strengen kunnen vormen."

    Ik moet hem vier keer lezen, voordat ik hem begrijp en dat doe
    ik dan maar. Toch vraag ik me dan af hoeveel mensen van
    buiten dit vakgebied hier kritisch op letten en naar kijken.
    Je hoeft geen bioloog te zijn om te snappen dat de toepassingen
    enorm kunnen zijn. Wetenschap is immers niet alleen het
    zoeken naar antwoorden op vragen, maar ook naar toepassingen.

  9. Pierra april 23, 2010 om 22:11

    @Smokey, @Aad, heb net het filmpje bekeken. Heel boeiend en mooi journalistenwerk. Gelukkig blijkt toch wel dat je een heel lab nodig hebt om bepaalde organismen te manipuleren. Een groep terroristen zal dat niet gauw hebben en het ontbreekt ze ook aan de know-how. Dus het lijkt me niet zo riskant. Dat knutselen kan wel heel veel positieve kanten hebben voor de geneeskunde. De meeste toepassingen in het filmpje zijn dan ook een zoektocht naar geneesmiddelen. Mensen met bladgroen in hun huid is natuurlijk nonsens.
    Toch moet ik erbij zeggen dat de ontdekking van Di Mauro eigenlijk niet met synthetische biologie te maken heeft. Hij toont eenvoudigweg aan dat RNA-strengen zich spontaan vormen vanaf cyclische nucleotiden, dat daar geen enzymen of andere catalysatoren aan te pas komen. Dat alles om te laten zien dat dit onderdeel van het ontstaan van leven geen obstakel is, het gaat bij de juiste temperatuur vanzelf. Het heeft dan ook geen toepassing.
    @Martin, sorry, maar ik moest het opschrijven, want soms heb ik ook lezers van het vakgebied. Bovendien is het ook een studie voor mezelf.
    In dit geval zijn de toepassingen er eigenlijk niet, zie ook reactie aan @Smokey. De spontane vorming van RNA in het lab toont aan dat dit mogelijk ook gebeurd is tijdens het ontstaan van de bouwstenen voor het leven, 4 miljard jaar geleden. Er wordt dus eigenlijk niets toegepast, het gaat erom een theorie te kunnen formuleren.
    Misschien moet je over die lastige termen heen lezen, want ze leiden af.
    Toch veel dank voor de moeite en je reactie🙂

  10. Zaaikort april 23, 2010 om 22:24

    (Opmerkelijk dat elk fundamenteel wetenschappelijk onderzoek steevast reakties uitlokt over het nut en over gevaren.)
    Okee, niet helemaal het onderwerp, maar toch even:
    De uitzending over ‘DNA-hackers’ heb ik ook gezien, de eigenschappen die ze in DNA-op-bestelling kunnen programmeren lijken wel heel erg beperkt tot het aanmaken van deze of gene stof door de verbouwde cellen. Echt organen ontwerpen lijkt nog ver weg, dat is natuurlijk ook enorm veel ingewikkelder.
    De DNA-hackers doen zo’n beetje hetzelfde als iemand die zichzelf een programmeertaal leert zonder lesboek: je begint met het verbouwen van voorbeeldjes door komplete onderdelen uit te wisselen, later kun je pas uit de kleinste bouwsteentjes helemaal nieuwe komplexe onderdelen maken.
    ‘De’ DNA-kode is veel minder lineair dan een computertaal, dus voorlopig gok ik erop dat het zo’n vaart niet loopt, maar daar lachen we over tien jaar misschien wel heel hard om.

  11. Pierra april 23, 2010 om 22:44

    @Zaaikort, fundamenteel onderzoek is blijkbaar lastig te begrijpen, ook al ging het meestal goed bij voorgaande berichten.De’ DNA-kode is veel minder lineair dan een computertaal, dus voorlopig gok ik erop dat het zo’n vaart niet loopt, maar daar lachen we over tien jaar misschien wel heel hard om.
    Ik neem aan dat je bedoelt dat het DNA ingewikkelder is dan een computertaal en het daarom lastiger is om ermee te werken.
    De ontwikkelingen gaan inderdaad wel erg snel, maar toch gok ik met je mee.

  12. Zwollywood april 23, 2010 om 23:57

    Pierra….ik reageer hier kort ingelogd om je te zeggen dat ik NIET ben de persoon die oningelogd met mijn naam reageerde hierboven: zie
    zwollywood 23-04-2010 18:19

  13. Pierra april 24, 2010 om 00:04

    @Zwollywood, dat dacht ik al, ik haal die reactie meteen weg.

  14. ing.St Hawk april 24, 2010 om 01:14

    Pierra,
    Deel twee van de feuilleton "Het Begin.’
    Volgens mij is dit toch echt zeer opzienbarend en baanbrekend wat Di Mauro voor elkaar heeft gebokst.
    Kun je over al die onderwerpen die je hier bij elkaar zet (black smokers, zuurstofloos leven, RNA-wereld) en hun verbanden niet eens een boek gaan schrijven ?

  15. Pierra april 24, 2010 om 09:57

    @ing.St Hawk, eigenlijk zou ‘Het Begin’ nu klaar zijn al hoop ik dat er nog meer details bijkomen.
    Een leuk idee om een boek te schrijven, al veranderen de gegevens wel erg snel. Het is allemaal nog te nieuw.
    Maar je weet maar nooit…

  16. Jim Hasenaar april 24, 2010 om 23:12

    Dit gaat boven mijn pet helaas.

  17. Terrence april 25, 2010 om 16:53

    Ik was zelf ook bezig met een stuk over het ontstaan van de relatie tussen de aminozuren en de codons die erbij horen. Dat bericht uit PNAS kan me daar goed bij helpen (ook al kan ik er nu nog even niet bij), bedankt🙂
    Mooi stukje ook dit.

  18. Pierra april 25, 2010 om 17:05

    @Jim, geeft niet, volgende keer beter.
    @Terrence, dank je! Daar ben ik erg benieuwd naar en als je het publiceert zal ik ernaar verwijzen in dit bericht, want het is hier eigenlijk niet goed uitgewerkt. In het NewScientist artikel staat nog een interessante verwijzing naar het ontstaan van de relatie tussen codons en hun specifieke aminozuren. Zie Michael Yarus.
    (Dit bericht is eigenlijk hetzelfde als voorgaande over dit onderwerp, maar het artikel in NewScientist zette het mooi in perspectief.)

  19. iris kijkt april 25, 2010 om 20:36

    Een volkomen levenloze aarde die zich dus op het kleinste niveau en uiterst langzaam begint te vullen met leven , of eigenlijk voorlopers daarvan ? Noem je het al leven op dat moment ? Wordt eerst de hele aarde er mee overdekt alvorens uberhaupt complexere vormpjes beginnen te ontstaan ? Of zijn er een paar plekken waar het allemaal gebeurde , terwijl de rest nog volkomen levenloos was ?

  20. Pierra april 25, 2010 om 21:45

    @Iris, allemaal vragen waar ik het fijne niet van weet. Het is wel duidelijk dat de grens van wat leven is tussen ida (de replicator) en luca (de eerste cel) in ligt.
    Dit materiaal lag niet zomaar verspreid over de Aarde. Sommigen praten over zogenaamde primordiale soepen, dus een soort warme meertjes. Recente onderzoeken op de zeebodem zien in de alkalische bronnen mogelijke plekken waar dit eerste leven heeft kunnen ontstaan. Het zijn allemaal theorien, maar ze zijn voor veel wetenschappers erg overtuigend.

  21. Gus april 26, 2010 om 14:42

    ♫ Pierra, uitstekend verslag. Helder en duidelijk. Met een aan bijna zekerheid (lijkt wel) plan is er leven ontstaan. De combinatie, ingrediënten waren aanwezig. Die toevalstreffer. Of niet.
    In een miljard jaar tijd is er vermoedelijk op diverse plekken leven ontstaan, wonderlijk.
    (Ik zit trouwens weer veel te lang na te denken over je stukje, dus het kan zijn dat er straks vraagtekenhoofd bij staat)
    Maar dat kan haast niet anders dat er op diverse plekken in een tijdsbestek van miljoenen jaren "gelijktijdig" leven ontstond.
    Heel simpele vergelijking, leg een pak brood 10 meter afstand van een ander pak brood, ongeveer gelijktijdig na 2 week komt er schimmel op.
    Ander soort leven.
    Zo denk ik, is op een bepaald moment onder de juiste omstandigheden opeens veel leven ontstaan.
    Vanuit die gedachte zou je kunnen aannemen dat er op andere aardes hetzelfde is gebeurd.
    Leven ontstaan.
    Mijn claustrofobische gedachte gelukkig weer even aan de kant.
    Er is geen enkel bewijs voor, maar het lucht wel op.
    Enigszins.
    Ik ben iemand van voetjes op de vloer, bewijzen.
    Er is geen enkel bewijs voor dat er ergens anders leven is zoals we dat hier kennen.
    Misschien wordt over 1 miljoen jaar op 10 miljard licht jaar afstand een ouwe sok gesignaleerd,
    Mag je hopen dat ie niet al te erg riekt.
    Vooral mijn sokken niet.
    Die eh…..
    Maar even zonder dollen.
    Bijzonder, bijzonder…..
    Je hebt het duidelijk uitgelegd, dat sommige mensen de terminologie niet eigen is, dat mag geen probleem zijn. Alles is moeiteloos op te zoeken in een woordenboek.
    Het heerlijke van meningen of gedachten is dat je het hartstikke oneens met elkaar kan zijn.
    Ik denk dat het materiaal voor het ontstaan van leven overal verspreidt lag.
    Wel nu maar even checken of deze reactie redelijk over komt.

  22. Ingrid van den Bergh april 26, 2010 om 15:06

    Hoe wonderlijk dat de wetenschap maar door- en doorgaat, langs die voor mij maar met moeite te betreden paden. Wellicht worden al die bevindingen ook in onze genen opgeslagen en zo doorgegeven aan het nageslacht, of zit ik nu te wensdenken, Pierra.
    Ik heb mij in één van de afleveringen van de serie "The Beagle" verbaasd over de korte termijn waarop schildpadden (op de Galapagoseilanden) zich, in genetische zin, aanpassen aan veranderende omststandigheden. Ze hadden er nauwelijks 1 generatie voor nodig.
    Maar dit wellicht terzijde.

  23. Pierra april 26, 2010 om 21:38

    @Gus, een oude sok…:-)) en schimmelbrood. Doet me denken aan een surprise die ik ooit met Sinterklaas kreeg, daar zat ook een afgekluifde appel bij.
    Ja, dat toeval, ik kom er zelf niet uit. De term heeft wetenschappelijk geen betekenis, misschien is het dat.
    Mocht er ergens anders leven zijn dan waarschuwt Stephen Hawking ons alvast dat we geen contact met ze moeten maken, omdat ze zich waarschijnlijk net zo zullen gedragen als de eerste kolonisten in Amerika. Dat liep immers niet goed af voor de oorspronkelijke bewoners: http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8642558.stm
    De terminologie is niet altijd goed uitgelegd want het bericht kan ook niet te lang worden, maar binnenkort schrijft Terrence een artikel over codons en aminozuren, daar kan ik naar linken.
    @Ingrid, helemaal geen wensdenken. Richard Dawkins heeft het over het ‘meme’. Onze ideeen, het kan een foto, een idee of een wetenschappelijke ontdekking zijn, worden ook doorgegeven, al is dat niet op genetisch niveau. De ideeen nestelen zich in ons brein en met communicatie verspreiden we ze. Dat geldt natuurlijk in bijzondere mate voor ons nageslacht.
    Over de schildpadden, dat is inderdaad vebazend. Dat moet ik allemaal nog bekijken van de Beagle. Misschien geven ze er ooit wel een DVD-serie van uit.

  24. Gus april 27, 2010 om 02:00

    Hm die waarschuwing van Hawkings, wij waren gepokt en gemazeld. Vervelend natuurlijk voor een eventuele Mars bacterie waar nu 3000 kilo Aard achtig spul ligt, rond kijkt.
    Hoe steriel moet je een en ander verpakken/aanpakken om onderzoek te doen op andere planeten.
    Dat is onmogelijk.
    Misschien moet je andersom denken, in vredesnaam geen maanstof meenemen.
    Het schijnt bij in aanraking met zuurstof naar stoffige ouwe gunpowder te ruiken.
    Een doffe geur.
    ik heb het zelf niet geroken, maar ik weet precies hoe het ruikt :-)))
    Geen Chanel nr 5.
    Uitermate saai de Maan vanuit dat oogpunt gezien.
    Een beetje after-shave geur mag je toch wel verwachten, dunkt me.
    Toeval bestaat wetenschappelijk niet….een beperking vind ik.
    Ik vind of denk dat toeval wetenschappelijk bewezen zou moeten kunnen worden.
    Maar elke redenering daar over haalt al m’n argumentatie weg.
    Zelf geloof ik niet in ideeën die zich nestelen en verspreiden.
    Het wiel moet keer op keer worden uitgevonden.
    Je schreef indertijd over ‘alleen maar mais’ etende mensen.
    Terwijl daar al lang daar voor duidelijk was dat eenzijdig voedsel niet goed is voor de gezondheid.
    Variatie is nodig om te fungeren.
    Maar, tis bijna 2 uur, morgen naar de tandarts, krijg ik weer op m’n kop van Lenie natuurlijk.
    Ze vindt dat ik niet goed genoeg poets, maar ze heeft zulke mooie ogen.
    Terwijl ik poets 2 x per dag!!
    Sinterklaas surprises. 1 sneer doet meer pijn dan 100 complimenten kunnen laten vergeten.

  25. Pierra april 27, 2010 om 18:21

    @Gus, Hawking waarschuwde tegen intelligent leven, al zullen de meesten te nieuwsgierig zijn om contact te vermijden.
    Wikipedia zegt dat toeval een belangrijk onderwerp is voor kansberekening, dus wel degelijk een wetenschappelijke betekenis. Ik snap niet hoe dat kan, maar het zal best. http://nl.wikipedia.org/wiki/Toeval
    Gus, ik hoop dat je de wielen van je fiets niet zelf hebt hoeven maken. We weten ontzettend veel dankzij onze voorouders en dat staat nu allemaal in boeken en op het net.
    (Het was een heel geestige surprise🙂

  26. koen april 27, 2010 om 20:34

    tjonge wat een informatie,heel grondig! ik ga er eens voor zitten!
    gr.koen

  27. Ingrid van den Bergh april 27, 2010 om 21:25

    Pierra 26-04-2010 21:38
    Zou me goed kunnen voorstellen dat er een DVD-serie van The Beagle komt.
    Wat je schrijft over de theorie van Richard Dawkins vind ik mooi, we zien dat de mens in dit geval wel enige moeite moet doen om het geleerde door te geven.

  28. Pierra april 28, 2010 om 15:18

    @koen, maak het jezelf makkelijk. Hopelijk kom je door alle info heen, het is heel wat.
    @Ingrid, ‘meme’ is een begrip dat nu ook in Wikipedia en Van Dale staat:Een meme is een begrip uit de memetica en betekent een idee dat zich onder informatiedragers verspreidt (tot nu toe voornamelijk menselijke hersenen), en wordt ook wel omschreven als een besmettelijk informatiepatroon. In meer specifieke termen: een meme is een zichzelf vermeerderende eenheid van de culturele evolutie, zoals een gen de eenheid is van de biologische evolutie.
    In Van Dale, Groot woordenboek der Nederlandse taal, 13e uitgave 1999, is het begrip meme opgenomen, met de volgende uitleg:
    meme (de; -n) (van mimesis, eenheid van culturele overdracht: memen verdubbelen zich door imitatie en kunnen dat in principe veel sneller dan genen (NRC)).

  29. coby april 30, 2010 om 10:39

    Aha, daar komen de hete thermale bronnen in de Oceaan weer terug, die pas veel later ontdekt konden worden zoals je eerder beschreef. Je schrijft dat er nog geen experimenteel bewijs voor is, maar dat zal toch niet zo lang meer duren, neem ik aan?
    Hartelijke groet, Coby

  30. Pierra april 30, 2010 om 11:03

    @Coby, je weet het nog! Ik zie dat je aan het bijlezen bent. Dat het leven daar ooit ontstond zal moeilijk te bewijzen zijn, want er zijn geen sporen meer van, maar het is niet uitgesloten dat ze de zogenaamde microcellen vinden en daar de inhoud van kunnen analyseren. Dan moeten ze wel eerst goede apparatuur ontwikkelen om op die diepten analyses uit te voeren en dat kan nog wel even duren. Er worden al wel robots op de oceaanbodem losgelaten die dit in de toekomst misschien zouden kunnen doen.

  31. Pingback:Een levende zee « Op zoek naar de klepel

  32. Pingback:Over de evolutie van de genetische code « Op zoek naar de klepel

  33. Pingback:Genetische code « Tsjok's blog

Praat mee en laat hier uw reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

Jonas Bruyneel

Literatuur/Journalistiek/Muziek

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più

Microplastics

INTERREG MICRO PROJECT

Scientia Salon

Philosophy, Science, and all interesting things in between

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Vita da simbionte

perché collaborare è talvolta meglio che combattere

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

The Public House for Science...

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

the aphid room

All about aphids... not simply bugs|

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

%d bloggers op de volgende wijze: