Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Vrouwendagblog: Elena Lucrezia Cornaro Piscopia

Elena Lucrezia Cornaro Piscopia was de eerste vrouw ter wereld die afstudeerde aan een universiteit. Ze was 32 jaar oud toen ze op 25 juni 1678 haar bul behaalde in filosofie aan de Universiteit van Padua.

la piscopia
 Plaatje van
http://www.sitoveneto.org

Zij werd in 1646 in Venetië geboren in het paleis Cornaro aan het Canal Grande en behoorde tot een oude en nobele familie die een koningin (Caterina di Cipro), vier dogen en negen kardinalen voortbracht.
Haar vader was een belangrijk diplomaat en zakenman die een uitgebreide bibliotheek bezat van belangrijke politieke werken en geschiedenisboeken. Hun huis werd veel bezocht door intellectuelen waaruit hij de beste leraren koos voor zijn dochter. Zij hield van studeren en reeds op negenjarige leeftijd legde zij een gelofte van kuisheid af. In Veneto bestaat de uitdrukking: “dat is een Piscopia” wanneer men het over een vrouw heeft die heel geleerd is.
Elena studeerde wiskunde, astronomie, geografie, latijn, oud en modern grieks, spaans, frans en hebreeuws. Men noemde haar ook wel het ‘zeventalige orakel’. Ze studeerde ook muziek, maar haar voorkeur ging uit naar theologie en filosofie.

Elena was altijd binnenshuis aan het studeren. In die tijd werd de vrouw, vooral door de Kerk, als ondergeschikt beschouwd. Ze hadden dezelfde waardigheid als de man, maar de ideale vrouw was lief, zacht, hardwerkend, huisvrouw en zuinig bij het inkopen doen. Ze hadden tot alles toegang behalve de bibliotheek. Boeken mochten door vrouwen niet gezien, laat staan gelezen worden.
In dit klimaat doet Elena aanvraag om af te mogen studeren in theologie. Dat had nog geen enkele vrouw voor haar gedurfd. Haar leraren en vader steunden haar, maar de bisschop van Padova, die ook griffier van de Universiteit was, weigerde dit. Daarop krijgt ze wel toestemming om af te studeren in filosofie.

Ze meldt zich de bewuste ochtend aan en discussieert twee stellingen van Aristoteles waarvan ze de dag ervoor een uittreksel had ontvangen om zich voor te kunnen bereiden. Haar presentatie was zo briljant dat de leden van het college besloten haar unaniem uit te roepen tot magistra et doctrix in philosophia tantum. Net als haar mannelijke collega’s ontving ze de doctorsinsignes: het boek, symbool van de doctrine, de ring die de bond met de wetenschap vertegenwoordigt, de hermelijnmantel, embleem van de waardigheid als doctor en tot slot de laurierkrans als teken van zege.

Ze besloot in Padova te gaan wonen. Ze werd lid van verscheidene academies en onderhield banden met de belangrijkste wetenschappers van de eeuw in Italië en het buitenland. Ze leefde teruggetrokken en wijdde zich aan de armen.
Ze stierf op 26 juli 1684 op de leeftijd van 38 jaar, waarschijnlijk aan tuberculose.
Haar korte leven liet weinig sporen na behalve een beeld in het Bo’-paleis van de Universiteit van Padua, een gedenksteen op haar huis in Venetië, een glas in loodraam in het Vasser College in de Verenigde Staten en een fresco in de Universiteit van Pittsburg.
Maar ze zal wel voor altijd als symbool herdacht worden in de geschiedenis van de vrouwelijke veroveringen.

Zie ook link naar virtuele rondleiding van het palazzo del Bo’ in de Universiteit van Padova met het standbeeld van Elena Piscopia

Ga naar het blog van Martin Broek om alle vrouwendagblogs te lezen.

23 Reacties op “Vrouwendagblog: Elena Lucrezia Cornaro Piscopia

  1. edu maart 8, 2009 om 11:20

    Een mooi voorbeeld van een vrouw die niet ging zitten afwachten en klagen, maar deed! Zo hoort het.

  2. Aad Verbaast maart 8, 2009 om 11:27

    Mooi verhaal, ik kende haar niet. Nog niet.
    Voorbeeld voor velen.

  3. ron rozen maart 8, 2009 om 11:43

    Daarentegen had je wel intellectuele abdissen en andere intellectuele vrouwen voor haar tijd. Ik geloof dat Elisabeth I van Engeland Boethius heeft vertaald uit het Latijn.

  4. coby maart 8, 2009 om 12:11

    Haar omgeving werkte ook mee natuurlijk maar het is mooi om dit te lezen en te ontdekken. Ik kende haar ook niet, het is een krachtig en inspirerend voorbeeld.
    Hartelijke groet, Coby

  5. pierra maart 8, 2009 om 18:03

    Mee eens @edu, ze had ook het geluk dat haar vader achter haar stond.
    @Aad, ze is ook eigenlijk niet zo bekend, behalve in Padova, vooral onder de studenten die allemaal langs haar standbeeld de trap op lopen wanneer ze hun bul behalen.
    @ron, Inderdaad, het gaat hier om een doctorsgraad. Maar er waren zeker veel wijsgierige vrouwen voor haar. Zie ook het blog van http://www.volkskrantblog.nl/bericht/248117 over Hildegard von Bingen, componiste.
    @Coby, het schijnt dat de hele bevolking van Padua uitliep om de ontvangst van haar titel bij te wonen. Het deed me altijd wel wat als ik langs haar standbeeld liep, inderdaad een sterk voorbeeld (Ik studeerde er zelf een aantal jaren geleden af op 8 maart!)
    Groet,
    Pierra

  6. Ivy (Heyta) maart 8, 2009 om 18:14

    @Pierra: Goed blog. En leuk dat je deze vrouw hier voor het voetlicht haalt. Ik kende haar geschiedenis nog niet. Weer wat geleerd vandaag…
    Groet,
    Kokopelli

  7. Kokopelli maart 8, 2009 om 18:23

    @Pierra: oeps, verkeerder browser ;-)))

  8. pierra maart 8, 2009 om 19:15

    @Kokopelli (Ivy), ik moet vanavond nog bij alle blogs van gister en vandaag langs. Bedankt voor je reactie!
    Pas-Ivy, is dat niet je vrouw?

  9. Kokopelli maart 8, 2009 om 23:50

    @Pierra: Klopt helemaal, Ivy is mijn geliefde en Pas is mijn alter ego ;-)))

  10. Summer maart 9, 2009 om 19:33

    Una Piscopia, geen geuzennaam maar een eretitel. Prachtvrouw, die ondanks haar komaf heel sociaal en filantropisch was. Het siert haar. Heel mooi dat je haar geschiedenis op zo´n manier hebt opgefrist. Een vrouwendagblog dubbel en dwars waardig!

  11. Jim Hasenaar maart 9, 2009 om 19:59

    Weer wat geleerd over een vrouw die geleerd was.
    Zou ze zo teruggetrokken geweest zijn dat ze nooit heeft liggen rollebollen met een man?Reactie is geredigeerd

  12. bert maart 9, 2009 om 23:13

    slechts zes jaar kunnen genieten van haar presatatie als allereerste universitaire … een apart verhaal waarbij je deze dame even de gepaste eer betoont

  13. pierra maart 9, 2009 om 23:49

    @Summer, Ze is hier inderdaad heel beroemd, en men is heel trots op haar, vandaar die uitdrukking.
    @Jim, en Bert, ik denk dat ze te vergelijken is met een geleerde non. Dus zeker geen mannen in haar leven al weet je maar nooit… (al die leraren die ze had) en ze leefde heel ongezond, altijd binnen. Daarom is ze waarschijnlijk zo jong gestorven. Meer details kon ik helaas niet over haar vinden.

  14. Gus Bolden maart 10, 2009 om 05:15

    Boeken mochten door vrouwen niet gezien, laat staan gelezen worden. Onvoorstelbaar nu.
    Maar ja, het is nog niet zo lang dat vrouwen kiesrecht hebben.
    Sommige mannen zijn gewoon bang voor vrouwen als ze meer weet dan hij.

  15. martin maart 10, 2009 om 12:24

    Pierra wat een prachtig voorbeeld. Haar wraak is zoet. In Google vind ik haar naam vaker dan de Bishop of Padova.
    Jij schreef een van die blogs die ik wel bezocht om in een zin samen te vatten maar niet meer om aan te bevelen. Sorry.

  16. pierra maart 10, 2009 om 19:29

    @Ja Gus, en eigenlijk zou er ook eerbetoon aan haar vader (een man) gegeven moeten worden, die in die tijden zijn dochter liet studeren.
    @Martin, Je hebt gelijk. Ik zie nu pas de engelse versie op Wikipedia van haar leven. Krijg ik daarom geen aanbeveling? Geeft niet hoor. Ik vond het leuk om over haar te schrijven.

  17. Gus Bolden maart 11, 2009 om 00:15

    Meen je dat serieus Pierra, was haar vader een man? haha. Ik vind je zo’n schat.
    @Martien, wel lezen, niet aanbevelen en dat dan vermelden. En ook nog sorry.
    Met verbazing…bezie ik die reactie.
    Ik vind het zo…kinderlijk, alsof U een beetje kinds wordt.

  18. pierra maart 11, 2009 om 12:08

    @Gus, op vrouwendag hulde aan die man! Daar ging het me natuurlijk om, maar dat wist je wel. Bedankt voor de ‘schat’.
    Van Martin begrijp ik de reden niet goed. …’om in een zin samen te vatten’?

  19. Summer maart 11, 2009 om 13:26

    Ja, natuurlijk, zo is het ook: heel tof van die vader om z´n dochter te laten studeren.

  20. martin maart 11, 2009 om 19:18

    Laat ik proberen duidelijk te zijn. Afgelopen zondag ging ik alle blogs langs om ze vlak na publicatie op te nemen in een lijst met Vrouwendagblogs. Zo ook dit blog. Twee dagen later (vandaar het sorry) kwam ik langs om een reactie en vanzelsprekend ook aanbevelingen voor zo’n mooi blog achter te laten. Duidelijk?
    Gus je hebt gelijk, man.

  21. pierra maart 11, 2009 om 22:43

    @Summer, Het was zelfs haar vaders wens dat zij zich aan de universiteit inschreef, zoals en.wikipedia uitlegt.
    @Martin, Helemaal duidelijk. Dank voor de uitleg🙂

  22. Gus Bolden maart 12, 2009 om 05:29

    @Martin, okay.

  23. ..... april 16, 2009 om 19:06

    Dat heb ik nu altijd willen zijn:
    Doge in Venetië

Praat mee en laat hier uw reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Zwervende gedachten

Een filosoof over argumentatie, biologie, handelingstheorie en wat hem verder invalt

Jonas Bruyneel

Literatuur/Journalistiek/Muziek

per amanti della vera musica

SangueVivo

Ancora solo un battito in più

Microplastics

INTERREG MICRO PROJECT

Scientia Salon

Philosophy, Science, and all interesting things in between

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Vita da simbionte

perché collaborare è talvolta meglio che combattere

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

The Public House for Science...

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

the aphid room

All about aphids... not simply bugs|

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

%d bloggers op de volgende wijze: