Op zoek naar de klepel

bij dezen en genen

Licht op Hydra

De zoetwaterpoliep van het geslacht Hydra, een simpel diertje dat sterk verwant is met kwallen en koraal, heeft geen ogen maar is wel gevoelig voor licht. Het is moeilijk om ze in de natuur waar te nemen, want zodra er een lichte schaduw over ze valt, trekken ze zich als een bolletje terug. Nu hebben deze simpele, haast primitive diertjes geen ogen, maar een recente studie wijst uit dat ze gebruik maken van opsine, net zoals gewervelden.

Opsine maakt deel uit van ons oog. Deze proteine bevindt zich in de kegeltjes en

hydra
Van internet: Hydra

verandert van conformatie wanneer er licht op valt. Hierdoor worden ionenkanalen geactiveerd. Dit elektrische signaal bereikt via de zenuwcellen de hersenen.

De onderzoekers tonen aan dat de zoetwaterpoliep, net als wij, opsine heeft en daarmee dezelfde soort ionenkanalen activeert. Zodra ze de ionenkanalen blokkeerden waren de diertjes niet meer in staat te reageren op licht: ze worden dus net als bij ons gebruikt voor fototransductie.
De onderzoekers vergeleken daarna 22 zeer uiteenlopende dieren en toonden aan dat hydra’s en mensen opsine-genen bezitten die voortkomen uit een gemeenschappelijk voorouderlijk gen. Ze concluderen dat Hydra het meest primitieve dier is met functionele opsines en dat dit organisme de oorsprong van dierlijke fototransductie vertegenwoordigt. Dit systeem evolueerde vervolgens in het meer complexe oog.

Nu gebruiken creationisten vaak het argument dat het oog, zo complex als het is, nooit geëvolueerd zou kunnen zijn. Elk onderdeel van het oog heeft op zich namelijk geen functie als de andere delen ontbreken. Een half oog bestaat niet wordt er beweerd. Richard Dawkins gaf in 1991 zijn Christmas Lectures, (zie ook widget rechts) waarin hij op een leuke manier, waarbij hij de kinderen uit het publiek erbij betrekt, laat zien hoe het oog geëvolueerd kan zijn. Het filmpje hieronder is een ‘chop’ uit deze lezing en duurt slechts een kwartier. De moeite waard.

http://swf.tubechop.com/tubechop.swf?vurl=YT1vXXMsYak&start=1422&end=2273&cid=55536

De onderzoekers (Plachetzki et al.) toonden eerder aan dat Hydra het gen voor opsine bezit.

Bron: NewScientist

About these ads

30 Reacties op “Licht op Hydra

  1. antoinette duijsters maart 15, 2010 om 11:54

    Elk onderdeel van ons lichaam is een gevolg van evolutie, steeds meer ontbrekende informatie wordt ontdekt.
    Goed blog.
    En de Hydra is zeer zeker moeilijk te zien te krijgen:-)

  2. Pierra maart 15, 2010 om 12:06

    @Antoinette, het mooie is ook dat ze aantonen dat dit kleine diertje eigenlijk het eerste ‘oog’ had, als je dat zo mag noemen. Heb je wel eens geprobeerd ze te zien? Op internet staan foto’s gemaakt door mensen die ze in hun acquarium hebben. Daar kun je ze blijkbaar goed zien. http://www.willemhartman.nl/website/foto%27s/hydra1.jpg

  3. ing.St Hawk maart 15, 2010 om 12:30

    Ach ja, die creationisten.
    En dan ook nog een filmpje met Richard Dawkins om ze die ogen uit te steken.
    Gelukkig heeft de creator er bij hen een gekleurde bril met oogkleppen bijgeleverd.

  4. antoinette duijsters maart 15, 2010 om 12:33

    Pierra, ik heb vaak op mijn buik voor een vijver of poel gelegen, om al dat kleine grut te bewonderen. Ja ik heb ook meerderen malen Hydra’s gezien, vind ze mooi.

  5. Pierra maart 15, 2010 om 12:43

    @ing. St Hawk, het is toch allemaal zo duidelijk zonder oogkleppen. Die gebruiken ze trouwens voor paarden om ze niet te laten schrikken.
    Mooi filmpje niet? Van zo’n 20 jaar geleden n.b.
    @Antoinette, ik zie het voor me ;-) Misschien vind ik nog een filmpje.

  6. Eelco maart 15, 2010 om 12:49

    Pfew, wat ziet die Dawkins er in dit filmpje nog jong uit …
    Een prachtig spookachtig dier, die Hydra – maar waar zitten z’n kegeltjes ? Overal, of op bepaalde plekken ?

  7. Pierra maart 15, 2010 om 13:06

    @Eelco, ik denk niet dat het diertje echte kegeltjes heeft, dat zijn behoorlijk gedifferentieerde cellen. Het gaat waarschijnlijk om ‘gewone’ cellen die de opsine bevatten. De opsinen zitten vooral bij de mond en de basis van de tentakels, waar de prooien langskomen, las ik in de allerlaatste link waarin ze het over de verspreiding van het gen voor opsine hebben.
    Dawkins. zo jong nog, maar al wel zeker van zijn zaak.

  8. Eelco maart 15, 2010 om 13:30

    Ah ja, er zijn drie soorten cellen die licht kunnen meten, blijkbaar: http://en.wikipedia.org/wiki/Photoreceptor_cell
    Of zijn dit nog steeds alleen de soorten die bij mensen voorkomen, en bestaan er nog andere types in andere diersoorten ?

  9. Pierra maart 15, 2010 om 13:53

    Dit soort fotoreceptoren komen voor bij vertebraten. Invertebraten hebben weer andere cellen, in samengestelde ogen ofwel ommatiden (nl?) die in principe hetzelfde doen als kegeltjes. Maar wat hier vooral van belang is dat uit het onderzoek blijkt dat ze een ander type opsine hebben (zie ook de conclusie van het abstract), dat zich ‘later’ afgesplitst heeft van het voorouderlijk gen. Daar heb ik me (nog) niet in verdiept.

  10. Aad Verbaast maart 15, 2010 om 14:51

    Mooi blog weer.
    Ogen hebben is natuurlijk toch wel weer heel wat anders dan lichtgevoelig zijn. Daar zijn geen beelden voor nodig.
    Dat gezegd hebbende: "zien" kan op heel veel manieren. De mens heeft maar een zeer beperkt aantal sensoren om de omgeving waar te nemen. En die sensoren zijn dan ook nog weer eens heel beperkt. Andere diesoorten kunnen uitstekend overleven blijkbaar met een heel andere set van sensoren. Aangepast aan hun levensstijl ;-)

  11. Pierra maart 15, 2010 om 14:59

    @Aad, het is natuurlijk geen oog, maar als je het van evolutionair oogpunt uit bekijkt is het de aanleg voor het oog, dus in zekere zin toch ook weer wel: een ‘primitief’ oog dan. De lichtgevoelige cellen liggen ook voornamelijk rond de mond en de tentakels, dus er is een zekere concentratie. Ze kunnen er hun prooien mee vangen en daar gaat het om.
    Ik zet deze linkjes, die ik toegestuurd kreeg, erbij al krijg ik ze zelf niet open. Het is een filmpje van de Hydra naar het schijnt: http://www.dnatube.com/video/1448/Hydra-feeding-attached-to-a-daphnia

  12. Smokey maart 15, 2010 om 19:15

    @Pierra, fraaie wetenswaardigheden die je weer boven de waterspiegel haalt. Bij hydra denk ik aan water maar bij poliepen krijg ik meer een associatie met wratten. Ik weet wel dat dit nonsen is maar vraag me af waar toch die benaming vandaan komt Toch niet van Linnaes?
    Enfin als uitgesproken leek verwonder ik me telkens, vooral mede door jouw blogs( anders kwam ik het niet zo snel tegen) over het feit hoe de natuur perfect is toegerust met het idee van: Aan alles is gedacht.
    De hydrapoliepjes die kennelijk een functie hebben om water te zuiveren door de "ongerechtigheden"eruit te filteren en die op te eten, zijn werkelijk uitgerust met vernuftig equipment.
    Ik heb het filmpje via de link in reactie hierboven gezien. De video die jij in het blog hebt staan hapert bij mij en dat ligt aan mijn pc verbinding.
    Aanbeveling voor dit kleine maar o zo onmisbare diertje en vooral voor je blog.

  13. Pierra maart 15, 2010 om 19:34

    @Smokey, wat zou ik het filmpje graag zien, misschien staat het ook wel op youtube. Heb nog geen tijd gehad om het uit te zoeken.
    Ik denk dat of de poliep de naam gaf aan darmpoliepen of andersom, ik weet het niet. Ik denk het eerste.
    Jammer dat je de ander video niet kunt zien. Het is erg leuk gepresenteerd.
    Dank voor je aanbeveling!
    Kom straks nog bij je langs.

  14. ing.St Hawk maart 15, 2010 om 19:55

    Pierra,
    Op dat DNATube-filmpje zie je een watervlo die een Hydra aan het oppeuzelen is. Waarmee voor mij, na vele jaren slapeloze nachten, eindelijk een antwoord is gegeven op de vraag: what animal eats Hydra ?http://www.guardian.co.uk/books/2002/jul/06/schools.news

  15. coby maart 15, 2010 om 20:29

    Het grappige vind ik ook nog eens dat Richard Dawkins zegt dat het maar goed is dat evolutie van het oog zo is gegaan want het is dan verklaarbaar en geen wonder. Ik vind de evolutie en de ontwikkeling van het oog toch tamelijk "a miracle" … :-))
    Heel goed te volgen, die uitleg en hoe dat is gegaan. Nooit bij stil gestaan.
    Hartelijke groet, Coby

  16. Pierra maart 15, 2010 om 21:30

    @ing St Hawk, weet je het zeker? Hier vond ik eindelijk een filmpje waarin toch echt de hydra de watervlo schijnt op te eten. http://www.youtube.com/watch?v=dEE9qlK3-jI&NR=1 Ik hoop dat het je nachtrust niet verstoort (-:
    Dank voor de mooie link.
    @Coby, je zou bijna kunnen stellen dat het de creationisten zijn die de ‘evolutionisten’ aan het denken zetten. Toch, als je het allemaal hoort van Richard Dawkins dan klinkt het behoorlijk logisch, al gaat het verder dan dat…
    Het blijft verwonderen, ook als het verklaarbaar wordt, zelfs nog meer.

  17. Jeroen de Baaij maart 15, 2010 om 23:52

    Ach, zelfs al opsine bij de poliepen, dan gaat dat gen ook al een flinke tijd mee! Goh, had ik niet verwacht, boeiende bijdrage weer, pierra!

  18. Pierra maart 15, 2010 om 23:59

    @Jeroen, dank je! Het gen hadden ze al in 2007 bij de poliep gevonden, dat was eigenlijk nog groter nieuws. Nu hebben ze aangetoond dat het inderdaad een rol heeft in fototransductie.

  19. iris kijkt maart 16, 2010 om 01:14

    Creationisten zijn zelf nooit geevolueerd , vermoed ik.

  20. martin maart 16, 2010 om 09:12

    Het lijkt wel legoën met informatie uit de natuur wqat je doet. Steeds weer een stukje erbij.

  21. Pierra maart 16, 2010 om 09:59

    @Iris, heb hetzelfde vermoeden.
    @martin, het meeste komt van internet zoals je ziet. Ik probeer het in de juiste en in een beetje leesbare context te plaatsen.

  22. ron maart 16, 2010 om 23:15

    Waarom geniet ik tegenwoordig van dit soort dingen, terwijl het vroeger op school absoluut niet doordrong dat het leuk kon zijn? Ik denk dat het aan jou manier van uitleggen komt, Pierra.

  23. Gus maart 17, 2010 om 02:13

    Het ziet er uit als een heel eng dingetje, iets wat je absoluut niet uit je neus zou willen zien groeien. Ik noem maar wat. :-)
    Maar wel een heel aardig hydra’tje want hij/zij zwaait naar ons, een schatje.

  24. Pierra maart 17, 2010 om 15:33

    @ron, dank je, een mooi compliment. Maar Dawkins doet het wel erg goed.
    @Gus, ze zijn klein maar toch, in je neus. Jakkes. En dan ook nog eens zwaaien vanuit je neus. Niet zo schattig. :-)

  25. Terrence maart 17, 2010 om 17:16

    @Pierra:
    Niet gedacht dat opsine minstens ~600(?) miljoen jaar oud is. Weer iets geleerd.
    Oh en excuses voor de late reactie op jouw commentaar op mijn blog, heb er op gereageerd :-)

  26. Pierra maart 17, 2010 om 17:34

    @Terrence, dank voor je reactie. Ik neem aan dat ze met de vergelijking van de verschillende soorten waar opsine voorkomt in fototransductie hebben kunnen vaststellen dat het gen 600 miljoen jaar oud is, zoals vermeld in de laatste link. Ik las ook nog iets over hydra’s die algen incorporeren en daardoor fotosyntese kunnen bewerkstelligen (uit 2005): http://www.newscientist.com/article/mg18625023.800-animal-found-harbouring-plant-gene.html

  27. Terrence maart 17, 2010 om 21:04

    Interessante link Pierra.
    Ik vond deze ook in mijn inbox, net een kwartiertje geleden:http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature08830.html
    Het volledige genoom van Hydra (Hydra magnipapillata). Zal veel aanwijzingen geven over de staat van dieren voor het bilaterale tijdperk. Ik ga hem morgen als ik de tijd heb ook even proberen door te lezen.

  28. Pierra maart 17, 2010 om 21:59

    @Terrence, een prachtig artikel, daar ga ik dit weekend wat in lezen. Bedankt!

  29. Pingback:Hydra ziet wat hij eet. « Op zoek naar de klepel

  30. Pingback:Oog evolutie « Tsjok's blog

Praat mee en laat hier uw reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

SangueVivo

Ancora solo un battito in più

Microplastics

INTERREG MICRO PROJECT

Scientia Salon

a webzine about philosophy and science

Infinite forme bellissime e meravigliose

si sono evolute e continuano a evolversi

Vita da simbionte

perché collaborare è talvolta meglio che combattere

Meneer Opinie

Altijd een mening, maar niet altijd gehinderd door kennis van zaken

The Cambrian Mammal

An evo-devo geek's scientific meanderings

Evolutie blog

bij dezen en genen

The Finch and Pea

The Public House for Science...

voelsprieten

* wonder van het alledaagse *

the aphid room

All about aphids... not simply bugs|

kuifjesimon

Just another WordPress.com site

The Amazing Comics Men

Comics by Dutch cartoonists Jan the Stripman & Wim the Mysterious Helpman

Barbara Jansma

Prenten, spotprenten en schilderijen

Glaswerk

Ongepoetst en uit de hand

Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

Antoinette Duijsters

Een andere WordPress.com site

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: